Dölana kapalagi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 432-b. — ziyouz.com
Dölana kapalagi (Aporia crataegi L.) — oq kapalaklar oilasiga mansub, meva daraxtlari (olma, nok, olxöri, örik va b.)ga katta zarar yetkazadigan zararkunanda haşarot. Yevrosiyo, Şim. Amerikaning mö'tadil mintaqalarida tarqalgan. Örta Osiyoning toğli zonalarida uçraydi, daraxt kurtagi, bargi, guli b-n oziqlanadi. Köp urçigan yillari mevali daraxtlarini yalan-ğoçlab, xöjalikka jiddiy zarar yet-kazadi. D.k.ning kattaligi qanotlari yozilganda 6—6,5 sm, oq. Qanotlari xira oqiş, qanot tomirlari qora va yöğon. Qurti 4,5 sm, tanasi kalta tuklar b-n qoplangan. Qurtining orqa tomonida uzunasiga ötgan uçta kul-rang va ikkita sarğiş yöli bor, ost-ki va yon tomonlari kulrang. Ğumbagi köp qirrali, uz. 2 sm, rangi sarğiş-oq yoki oç yaşil, qora doğçalari bor. D. k. daraxt şoxlarida qurtlik davrida qişlaydi. Apr.da uyasini taşlab çiqib, dastlab kurtak, keyinroq yoş barglar b-n oziqlanadi. Qurtlar may boşlarida ğumbakka aylanadi, 1,5 haftada kapalak çiqadi. Urğoçi kapalaklar barg ustiga 30 dan 200 tagaça tuxum qöyadi, ikki haftada tuxumdan qurt çiqadi. D. k. yiliga bir marta nayel beradi.
Kuraş çoralari: D. k. ningqiş-ki uyalari yiğib olinadi, daraxtlar nugor, molfos, mitak, fozalon preparatlari b-n dorilanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЎЛАНА КАПАЛАГИ (Aporia crataegi L.) — оқ капалаклар оиласига мансуб, мева дарахтлари (олма, нок, олхўри, ўрик ва б.)га катта зарар етказадиган зараркунанда ҳашарот. Евросиё, Шим. Американинг мўътадил минтақаларида тарқалган. Ўрта Осиёнинг тоғли зоналарида учрайди, дарахт куртаги, барги, гули б-н озиқланади. Кўп урчиган йиллари мевали дарахтларини ялан-ғочлаб, хўжаликка жиддий зарар ет-казади. Д.к.нинг катталиги қанотлари ёзилганда 6—6,5 см, оқ. Қанотлари хира оқиш, қанот томирлари қора ва йўғон. Қурти 4,5 см, танаси калта туклар б-н қопланган. Қуртининг орқа томонида узунасига ўтган учта кул-ранг ва иккита сарғиш йўли бор, ост-ки ва ён томонлари кулранг. Ғумбаги кўп қиррали, уз. 2 см, ранги сарғиш-оқ ёки оч яшил, қора доғчалари бор. Д. к. дарахт шохларида қуртлик даврида қишлайди. Апр.да уясини ташлаб чиқиб, дастлаб куртак, кейинроқ ёш барглар б-н озиқланади. Қуртлар май бошларида ғумбакка айланади, 1,5 ҳафтада капалак чиқади. Урғочи капалаклар барг устига 30 дан 200 тагача тухум қўяди, икки ҳафтада тухумдан қурт чиқади. Д. к. йилига бир марта наел беради.
Кураш чоралари: Д. к. нингқиш-ки уялари йиғиб олинади, дарахтлар нугор, молфос, митак, фозалон препаратлари б-н дориланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.