Dolomit
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 340–341-b. — ziyouz.com
Dolomit (frans. mineralogi D. Dolomye nomidan) — karbonatlar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy formulasi CaMg(CO3)r Oz mikdorda temir, marganets, kobalt, ba'zan mis, bariy, qörğoşin va b. böladi. Singoniyasi trigonal. Romb, donador, buyraksimon şakllarda uçraydi. Rangi kulrang oq, sariq, kulrang-yaşil. Şişasimon yaltiroq. Qattiqligi 3,5—4. Ziçligi 2,9 g/sm3. Tabiatda keng tarqalgan. D. konlari Rossiya (Ural), Ukrainada bor. Özbekistonda D. gidrotermal, polimetall konlarida (Xondiza, Uçquloç, Qörğoşinkon va b.) kvars, barit, pirit, sfalerit, galenit b-n yertomirlar hosil qilgan. Zirabuloq va Ziyovuddin toğlarida silur davri, Çatqol, Qurama va Nurota toğlarida devon davri çökindi jinslarida D.ning qalin qatlamlari mavjud. D. metallurgiya, kimyo sanoatida flyus, termoizolyatsiya materiali sifatida va qurilişda işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОЛОМИТ (франц. минералоги Д. Доломье номидан) — карбонатлар синфига мансуб минерал. Кимёвий формуласи CaMg(CO3)r Оз микдорда темир, марганец, кобальт, баъзан мис, барий, қўрғошин ва б. бўлади. Сингонияси тригонал. Ромб, донадор, буйраксимон шаклларда учрайди. Ранги кулранг оқ, сариқ, кулранг-яшил. Шишасимон ялтироқ. Қаттиқлиги 3,5—4. Зичлиги 2,9 г/см3. Табиатда кенг тарқалган. Д. конлари Россия (Урал), Украинада бор. Ўзбекистонда Д. гидротермал, полиметалл конларида (Хондиза, Учқулоч, Қўрғошинкон ва б.) кварц, барит, пирит, сфалерит, галенит б-н ертомирлар ҳосил қилган. Зирабулоқ ва Зиёвуддин тоғларида силур даври, Чатқол, Қурама ва Нурота тоғларида девон даври чўкинди жинсларида Д.нинг қалин қатламлари мавжуд. Д. металлургия, кимё саноатида флюс, термоизоляция материали сифатида ва қурилишда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.