Dominantlik
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 342–343-b. — ziyouz.com
Dominantlik (lot. dominans — hukmron, ustun) — allellarning gomo va geterozigota holatlarida belgilarning fenotipik namoyon bölişi. Gen allellarining özaro munosabat şakli D.da bir allel boşqa allel ustidan töliq (töliq D.) yoki töliqsiz (çala D.) ustunlik qiladi. «D» tuşunçasini genetika faniga G. Mendel kiritgan. D. qiluvçi allellar (genlar) katta harflar (A, V), retsessiv allellar kiçik harflar (a, v) b-n ifodalanadi. Organizmlar genetipida dominant genlarning yiğilişi köpçilik hollarda hayotçanlikni oşirişga, xöjalik jihatdan qimmatli belgilarni yaxşilaşga imkon beradi. D. tibbiyot va q.x.da muhim ahamiyatga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОМИНАНТЛИК (лот. dominans — ҳукмрон, устун) — аллелларнинг гомо ва гетерозигота ҳолатларида белгиларнинг фенотипик намоён бўлиши. Ген аллелларининг ўзаро муносабат шакли Д.да бир аллель бошқа аллель устидан тўлиқ (тўлиқ Д.) ёки тўлиқсиз (чала Д.) устунлик қилади. «Д» тушунчасини генетика фанига Г. Мендель киритган. Д. қилувчи аллеллар (генлар) катта ҳарфлар (А, В), рецессив аллеллар кичик ҳарфлар (а, в) б-н ифодаланади. Организмлар генетипида доминант генларнинг йиғилиши кўпчилик ҳолларда ҳаётчанликни оширишга, хўжалик жиҳатдан қимматли белгиларни яхшилашга имкон беради. Д. тиббиёт ва қ.х.да муҳим аҳамиятга эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.