Don öriş maşinalari

Don öriş maşinalari DON ÖRIŞ MAŞINALARI, galla öriş maşinalari — boşoqli va dukkaklidon ekinlarini örib, dalada qator uyum şaklida qoldiruvçi maşinalar. Öriladigan ekin turiga köra ğallaörgiç, şoliörgiç va nöxat-örgiçlarga; traktorga ulanişiga köra tirkama va örnatma xillarga bölinadi. Asosiy qismlari: motovilo, qirqiş (öriş) apparati, tasmali transportyor va traktorning ketingi quvvat oliş validan xarakat uzatiş mexanizmidan iborat. Motovilo 5 yoki 6 plankali bölib, ğalla poyalarini piçoqqa, qirqilgan poyalarni esa transportyorga uzatadi. Plankalar xaskaşlar (taroqsimon joylaşgan çiviqlar) b-n jihozlangan. Xaskaşni ekssentrikli mexanizm yordamida harakat yönalişiga nisbatan old tomonga —15° yoki orqaga +15—30° qiyalantiriş mumkin. Segment-barmoqli qirqiş apparatining trapetsiyasimon segmentli piço-ğini krivoşip-şatunli mexanizm ilgarilanmaqaytma harakatga keltiradi. Qözğalmas barmoqlarga qarşi qirqiş plastinalari biriktiriladi. Qator uyumni şakllantiriş usuliga qarab bir, ikki vauç oqimli D. ö. m. böladi. Qator uyumlarda ğalla köpi b-n 7 kun yotganda poyalarning namligi kamayadi, donlari esa tölişib yetiladi, söngra don yiğiş kombaynlari b-n yiğib olinadi. Kombayn kerakli nagruzka b-n işlaşi uçun qator uyumning 1 m uzunlikdagi vazni 2,5—4 kg bölişi lozim. Asosiy körsatkiçlar: qamraş kengligi 5 va 6 m (AQŞ ning Keys 8200 D. ö. m.da 6,4— 10,67 m); piçoq yöli 76,2 mm; qirqiş bal. 50— 400 mm; motoviloning aylaniş tezligi 32—50 ayl/min; iş tezligi 7—12 km/ soat. Traktorlarga tir-kab işlatiladi.