Don parvonasi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 354-b. — ziyouz.com
Don parvonasi DON PARVONASI, ombor parvonasi (Ephestia elutella Nv.) — parvonalar (Pyralididae) oilasiga mansub ombor zararkunandasi. Kavkaz, Örta Osiyoda köp uçraydi. Qurti don, don mahsulotlari, kakao dukkagi, kofe doni, meva qoqilari va b. zararlaydi. Kapalagi qanoti yozilganda 12—17 mm. Oldingi kanotlari oç kulrang, çeti qizğiş yoki qönğir. Tuxumi oq, dumalok, (diametri 0,35—0,45 mm). Qurti 12—13 mm, duksimon, xira oq. Ğumbagi 0,5—6,5 mm, sarğiş-qönğir. Kurtlik davrida qişlaydi. Urğoçisi 150 tagaça tuxum qöyadi. Tuxumdan 4—5 kunda qurt çiqadi. Qurtlik davri 40— 80 kun, ğumbaklik davri 6—11 kun. Yiliga 2—4 avlod beradi.
Kuraş çoralari: omborlar yangi hosilni qabul qilişdan oldin devor yoriqlari geksaxloran dusti aralaştirilgan loy b-n suvaladi, bino atrofi tozalanadi. Bino içi, asbob-uskunalar preparatlar suspenziyasi yoki emulsiyasi b-n dorilanadi va aerozol şaşkalar tutatiladi, ombor deraza va eşiklari ziç yopilib, metil bromid (1 m3 hajmga 40 g), xlorpikrin (1 m3 hajmga 25—40 g) va dixloretan (1 m3 hajmga 280—300 g) b-n dezinfeksiya qilinadi.
Lutfi Mirmaqsudova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОН ПАРВОНАСИ, омбор парвонаси (Ephestia elutella Нв.) — парвоналар (Pyralididae) оиласига мансуб омбор зараркунандаси. Кавказ, Ўрта Осиёда кўп учрайди. Қурти дон, дон маҳсулотлари, какао дуккаги, кофе дони, мева қоқилари ва б. зарарлайди. Капалаги қаноти ёзилганда 12—17 мм. Олдинги канотлари оч кулранг, чети қизғиш ёки қўнғир. Тухуми оқ, думалок, (диаметри 0,35—0,45 мм). Қурти 12—13 мм, дуксимон, хира оқ. Ғумбаги 0,5—6,5 мм, сарғиш-қўнғир. Куртлик даврида қишлайди. Урғочиси 150 тагача тухум қўяди. Тухумдан 4—5 кунда қурт чиқади. Қуртлик даври 40— 80 кун, ғумбаклик даври 6—11 кун. Йилига 2—4 авлод беради.
Кураш чоралари: омборлар янги ҳосилни қабул қилишдан олдин девор ёриқлари гексахлоран дусти аралаштирилган лой б-н сувалади, бино атрофи тозаланади. Бино ичи, асбоб-ускуналар препаратлар суспензияси ёки эмульсияси б-н дориланади ва аэрозол шашкалар тутатилади, омбор дераза ва эшиклари зич ёпилиб, метил бромид (1 м3 ҳажмга 40 г), хлорпикрин (1 м3 ҳажмга 25—40 г) ва дихлорэтан (1 м3 ҳажмга 280—300 г) б-н дезинфекция қилинади.
Лутфи Мирмақсудова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.