Donor

Donor (fizikada) — yarimötkazgiçlarda ötkazuvçanlikni vujudga keltiruvçi elektronlar b-n ta'minlovçi aralaşma atomi. Ma'lum konsentratsiyali biror D.ni kiritib, kerakli fizik xususiyatga ega bölgan yarimötkazgiçli asboblar yaratiladi. Yarimötkazgiçning kristall panjara tugunlarida joylaşgan ayrim atomlarning valentligi asosiy atomlar valentligidan bitta katta bölgan atomlar b-n almaştirilganda elektronlar b-n ta'minlaniş sodir böladi. Mac, germaniy panjarasidagi törtta valent elektronlarga ega bölgan bitta germaniy atomi beşta valent elektronga ega bölgan aralaşmalar (fosfor, mişyak yoki surma) atomi b-n almaştirilgan bölsin. Aralaşma atomning qöşni atomlar b-n kovalent boğlaniş hosil qilişi uçun törtta elektroni yetarli. Uning beşinçi valent elektroni göyo ortiqça bölib qoladi va u atomdan issiqlik harakati energiyasi hisobiga osongina ajralib, betartib harakat qiluvçi erkin elektronga aylanadi. Elektr maydon ta'sirida yarimötkazgiç kristallidagi bunday elektronlar tartibli harakatga kelib, elektron ötkazuvçanlikni vujudga keltiradi. Bunday yarimötkazgiçlar odatda p-turdagi yarimötkazgiçlar deb ataladi. ya-turdagi yarimötkazgiçlarning elektr, optik va b. xususiyatlari D. konsentratsiyasiga boğliq.