Dopler effekti
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 362-b. — ziyouz.com
Dopler effekti DOPLER EFFEKTI, Dopler hodisasi — tölqinlar manbai ularni qabul qiluvçi vositaga nisbatan harakatlanayotganda tölqin tebranişlar çastotasining özgarişi. Birinçi bölib avstriya fizigi va astronomi X. Dopler aniqlagan (1842). Barça tölqinlar (yoruğlik, tovuş va b.)ga xos. Manba va qabul qilgiç özaro yaqinlaşganda çastota ortadi, uzoqlaşganda kamayadi. Mac, yaqinlaşayotgan parovoz qiçqiriği balandroq, uzoklaşganiniki pastroqdek tuyuladi. Radiolokatsiya va gidrolokatsiya, Yer sun'iy yöldoşlarini kuzatiş va b. sohalarda D. e. hisobga olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОПЛЕР ЭФФЕКТИ, Доплер ҳодисаси — тўлқинлар манбаи уларни қабул қилувчи воситага нисбатан ҳаракатланаётганда тўлқин тебранишлар частотасининг ўзгариши. Биринчи бўлиб австрия физиги ва астрономи X. Доплер аниқлаган (1842). Барча тўлқинлар (ёруғлик, товуш ва б.)га хос. Манба ва қабул қилгич ўзаро яқинлашганда частота ортади, узоқлашганда камаяди. Mac, яқинлашаётган паровоз қичқириғи баландроқ, узоклашганиники пастроқдек туюлади. Радиолокация ва гидролокация, Ер сунъий йўлдошларини кузатиш ва б. соҳаларда Д. э. ҳисобга олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.