Döppidözlik
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 435-b. — ziyouz.com
Döppidözlik — döppi tikiş kasbi; badiiy hunarmandlikning keng tarqalgan sohasi. Döppi baxmal, sidirğa şoyi, satindan biçilib, ip, ipak, zar iplar b-n kaşta tikiladi. Kaşta tikib bezatilgan bölaklar (tepa, kizak) ga astar yopiştirilib mayda nozik çokda qaviladi, qaviklar orasiga paxta yoki qoğozdan pilta uriladi. Söng tayyor bölaklar bir-biriga ulanadi, kizak atrofi jiyak (tasma) b-n hoşiyalanadi. Yelimlangan döppilar taxtakaçga qöyiladi. Tayyor bölgan döppi biçimiga qarab murabba, konussimon (dumaloq) şaklga ega böladi. D. b-n asosan ayollar, qis-man erkaklar ham şuğullanadi.
20-a. 20-y.laridan hunarmand ustalar artellarga birlaştirildi, keyinçalik f-kalarda mehnat qila boşladilar. D. hoçir Buxoro («Zardöz» aksiyadorlik jamiyati), Toşkent («Şarq guli» LTD), Çust va b. korxonalarda, qisman xonadonlarda davom ettirilmoqda.
Sayyora Mahkamova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЎППИДЎЗЛИК — дўппи тикиш касби; бадиий ҳунармандликнинг кенг тарқалган соҳаси. Дўппи бахмал, сидирға шойи, сатиндан бичилиб, ип, ипак, зар иплар б-н кашта тикилади. Кашта тикиб безатилган бўлаклар (тепа, кизак) га астар ёпиштирилиб майда нозик чокда қавилади, қавиклар орасига пахта ёки қоғоздан пилта урилади. Сўнг тайёр бўлаклар бир-бирига уланади, кизак атрофи жияк (тасма) б-н ҳошияланади. Елимланган дўппилар тахтакачга қўйилади. Тайёр бўлган дўппи бичимига қараб мурабба, конуссимон (думалоқ) шаклга эга бўлади. Д. б-н асосан аёллар, қис-ман эркаклар ҳам шуғулланади.
20-а. 20-й.ларидан ҳунарманд усталар артелларга бирлаштирилди, кейинчалик ф-каларда меҳнат қила бошладилар. Д. ҳочир Бухоро («Зардўз» акциядорлик жамияти), Тошкент («Шарқ гули» LTD), Чуст ва б. корхоналарда, қисман хонадонларда давом эттирилмоқда.
Сайёра Маҳкамова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.