Dörmon
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 435-b. — ziyouz.com
Dörmon — özbek qavmlaridan biri. D. möğulça tört demakdir. Törtta uruğdan taşkil topgani uçun şunday atalgan bölişi ehtimol. D. qabilasi Abulxayrxon (1428—68), umuman Özbek ulusida katta nufuzga ega bölgan. D.lar Özbekiston, Tojikiston va Afğoniston hududlariga Daşti Qipçoqtn 16— 17-a. davomida kelib örnaşgan. D.lar Buxoro amirligining siyosiy hayotida faol qatnaşib kelgan. Özbekiston hududida D. qavmi kiçik-kiçik guruhlarga bölinib tarqoq holda yaşagan. Bular, asosan, Zarafşon daryosining örta oqimi, Surxondaryo viloyatidagi Qoratoğ daryosining örta oqimi, Surxon daryosining yuqori oqimlarida, Bobotoğ etaklarida, Toşkent vohasida, qisman Xorazm viloyatida joylaşgan. D. qavmining tarkibida oq qöyli, uvoq, uç uruğ, kök çelak, nöğay, gurdak, oy tamğali va b. bölinmalari bölgan. Markaziy Osiyoda D. atamasi joy nomlari sifatida saqlanib qolgan (maye. Toşkent ş. yaqinidagi Dörmon qişloği va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЎРМОН — ўзбек қавмларидан бири. Д. мўғулча тўрт демакдир. Тўртта уруғдан ташкил топгани учун шундай аталган бўлиши эҳтимол. Д. қабиласи Абулхайрхон (1428—68), умуман Ўзбек улусида катта нуфузга эга бўлган. Д.лар Ўзбекистон, Тожикистон ва Афғонистон ҳудудларига Дашти Қипчоқтн 16— 17-а. давомида келиб ўрнашган. Д.лар Бухоро амирлигининг сиёсий ҳаётида фаол қатнашиб келган. Ўзбекистон ҳудудида Д. қавми кичик-кичик гуруҳларга бўлиниб тарқоқ ҳолда яшаган. Булар, асосан, Зарафшон дарёсининг ўрта оқими, Сурхондарё вилоятидаги Қоратоғ дарёсининг ўрта оқими, Сурхон дарёсининг юқори оқимларида, Боботоғ этакларида, Тошкент воҳасида, қисман Хоразм вилоятида жойлашган. Д. қавмининг таркибида оқ қўйли, увоқ, уч уруғ, кўк челак, нўғай, гурдак, ой тамғали ва б. бўлинмалари бўлган. Марказий Осиёда Д. атамаси жой номлари сифатида сақланиб қолган (мае. Тошкент ш. яқинидаги Дўрмон қишлоғи ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.