Döstlik
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 437-b. — ziyouz.com
Döstlik — ijtimoiy-axloqiy va psixologik tuşunça. Özaro hurmat, yoqtiriş, manfaatlarning umumiyligi, yaqinlik, bir-birini tuşunişga asoslangan kişilar örtasidagi munosabat şaklini ifodalaydi. Kişilarning muloqot şakli sifatidagi D. qonqardoşlik, örtoklik, birodarlik tuşunçalariga yaqin, lekin psixologik nuqtai nazardan esa ulardan özining alohidaligi, tanlaş xususiyati, his-tuyğu b-n farq qiladi. Axloqiypsixologik hodisa va şaxsiy xislat sifatida D. odamning yoşi (bolalik, ösmirlikdagi D.), şaxsning şakllanişi b-n (maktabdagi, talabalik yillaridagi, armiyadagi D.) özgarib boradi. Ijtimoiy-axloqiy muhit, kişilarning turmuş tarzi D.ning mazmun-mohiyatini belgilaydi. Özaro manfaat (Epikur, utilitarizm namoyandalari), «tabiiy yoqtiriş» hissi (A. Smit), baxtga erişişga kömaklaşiş (18-a. fransuz ma'rifatparvarlari) va b. D.ning asosi sifatida qaralgan. Haqiqiy, mustahkam D. yuksak, ijtimoiy ahamiyatga ega bölgan maqsad va ideallar muştarakligini anglaş asosida şakllanadi. D. millat va xalqlar örtasidagi ijobiy aloqalarda ham öz ifodasini topadi. Hoz. davrda köp millatli Özbekistonning rivojlanişi uçun xalqlar örtasidagi D. nihoyatda muhim. Xalqlar, millat va elatlar örtasidagi D. Özbekistonda ijtimoiy barqarorlikni ta'minlaşning muhim şartlaridan biridir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЎСТЛИК — ижтимоий-ахлоқий ва психологик тушунча. Ўзаро ҳурмат, ёқтириш, манфаатларнинг умумийлиги, яқинлик, бир-бирини тушунишга асосланган кишилар ўртасидаги муносабат шаклини ифодалайди. Кишиларнинг мулоқот шакли сифатидаги Д. қонқардошлик, ўртоклик, биродарлик тушунчаларига яқин, лекин психологик нуқтаи назардан эса улардан ўзининг алоҳидалиги, танлаш хусусияти, ҳис-туйғу б-н фарқ қилади. Ахлоқийпсихологик ҳодиса ва шахсий хислат сифатида Д. одамнинг ёши (болалик, ўсмирликдаги Д.), шахснинг шаклланиши б-н (мактабдаги, талабалик йилларидаги, армиядаги Д.) ўзгариб боради. Ижтимоий-ахлоқий муҳит, кишиларнинг турмуш тарзи Д.нинг мазмун-моҳиятини белгилайди. Ўзаро манфаат (Эпикур, утилитаризм намояндалари), «табиий ёқтириш» ҳисси (А. Смит), бахтга эришишга кўмаклашиш (18-а. француз маърифатпарварлари) ва б. Д.нинг асоси сифатида қаралган. Ҳақиқий, мустаҳкам Д. юксак, ижтимоий аҳамиятга эга бўлган мақсад ва идеаллар муштараклигини англаш асосида шаклланади. Д. миллат ва халқлар ўртасидаги ижобий алоқаларда ҳам ўз ифодасини топади. Ҳоз. даврда кўп миллатли Ўзбекистоннинг ривожланиши учун халқлар ўртасидаги Д. ниҳоятда муҳим. Халқлар, миллат ва элатлар ўртасидаги Д. Ўзбекистонда ижтимоий барқарорликни таъминлашнинг муҳим шартларидан биридир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.