Döstlik tumani

Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 438–439-b. — ziyouz.com

Döstlik tumani - Jizzax viloyatidagi tuman. 1970 y. 16 okt.da taşkil etilgan. D. t. viloyatning Zafarobod, Mirzaçöl, Paxtakor, Foriş tumanlari b-n çegaradoş. Mayd. 0,45 ming km2. Aholisi 48,9 ming kişi (2000). D. t.da 1 şahar (Döstlik) va 8 qişloq fuqarolari yiğini (Boğzor, Bunyodkor, Istiqlol, Mevazor, Navröz, Saritepa, Yangiobod, Qahramon) bor. Markazi — Döstlik ş.

Tabiati. D. t. yer yuzasi asosan tekislik, qisman qir va adirlardan iborat. Iqlimi keskin kontinental. Iyulning örtaça t-rasi 28—30°, yanv.niki —2° dan —4° gaça. Vegetatsiya davri 220—230 kun. D. t.ni Jan. Mirzaçöl kanalining çap tarmoqlari kesib ötgan. Tuproği unumdor böz tuproq. Ba'zi yerlarni şör bosgan. Tuproqning meliorativ holatini yaxşilaş tadbirlari körilmoqda. Yovvoyi ösimliklardan kovrak, oqkuray, yantoq, tuyaqorin, qamiş va b. ösadi. Yovvoyi hayvonlardan böri, tulki, ilon, toşbaqa, kaltakesak va h.k. yaşaydi.

Aholisi— asosan özbeklar, şuningdek, rus, qozoq, tatar va b. millat vakillari ham yaşaydi. Aholining örtaça ziçligi 1 km2 ga 108 kişi. Şaharliklar 16 ming kişi, qişloq axolisi 32,9 ming kişi.

Xöjaligi. D. t.da öndan ortiq şirkat xöjaligi bölib, asosan paxta, ğalla, mevasabzavot, göşt, sut yetiştiriladi. Suğoriladigan yer mayd. 32,6 ming ga, şundan 17 ming ga yerga paxta, 12 ming ga yerga ğalla ekiladi. Tumanda 350 dan ziyod dehqon fermer xöjaligi, 80 dan ortiq firma va kiçik korxona, 2 qöşma korxona, ösimlik moyi işlab çiqaruvçi «El», «Erk», «Hyp» firmalari, MTP, 120 dan ortiq maişiy xizmat körsatiş şoxobçasi, 45 savdo dökoni faoliyat körsatmoqda.

Tumanda tibbiyot bilim yurti, biznes maktabi, litsey, 17 umumiy ta'lim maktabi mavjud. Tennis korti, 16 sport majmuasi, 17 kutubxona, 150 örinli markaziy kasalxona (tumanlararo jarrohlik markazi faoliyat körsatmoqda), 9 qişloq vraçlik am-bulatoriyasi aholiga xizmat körsatmoqda. Tuman markazida Xotira maydoni barpo etilgan. «Döstlik» t.y. stansiyasi bor. Döstlik—Toşkent, Döstlik— Samarqand, Döstlik—Jizzax, Dustlik — Guliston, Döstlik — Arnasoy yönalişlarida avtobus va taksi qatnovi yölga qöyilgan. «Döstlik bayroği» tuman gaz. 1000 nusxada muntazam çop etiladi.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ДЎСТЛИК ТУМАНИ - Жиззах вилоятидаги туман. 1970 й. 16 окт.да ташкил этилган. Д. т. вилоятнинг Зафаробод, Мирзачўл, Пахтакор, Фориш туманлари б-н чегарадош. Майд. 0,45 минг км2. Аҳолиси 48,9 минг киши (2000). Д. т.да 1 шаҳар (Дўстлик) ва 8 қишлоқ фуқаролари йиғини (Боғзор, Бунёдкор, Истиқлол, Мевазор, Наврўз, Саритепа, Янгиобод, Қаҳрамон) бор. Маркази — Дўстлик ш.

Табиати. Д. т. ер юзаси асосан текислик, қисман қир ва адирлардан иборат. Иқлими кескин континентал. Июлнинг ўртача т-раси 28—30°, янв.ники —2° дан —4° гача. Вегетация даври 220—230 кун. Д. т.ни Жан. Мирзачўл каналининг чап тармоқлари кесиб ўтган. Тупроғи унумдор бўз тупроқ. Баъзи ерларни шўр босган. Тупроқнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш тадбирлари кўрилмоқда. Ёввойи ўсимликлардан коврак, оқкурай, янтоқ, туяқорин, қамиш ва б. ўсади. Ёввойи ҳайвонлардан бўри, тулки, илон, тошбақа, калтакесак ва ҳ.к. яшайди.

Аҳолиси— асосан ўзбеклар, шунингдек, рус, қозоқ, татар ва б. миллат вакиллари ҳам яшайди. Аҳолининг ўртача зичлиги 1 км2 га 108 киши. Шаҳарликлар 16 минг киши, қишлоқ ахолиси 32,9 минг киши.

Хўжалиги. Д. т.да ўндан ортиқ ширкат хўжалиги бўлиб, асосан пахта, ғалла, мевасабзавот, гўшт, сут етиштирилади. Суғориладиган ер майд. 32,6 минг га, шундан 17 минг га ерга пахта, 12 минг га ерга ғалла экилади. Туманда 350 дан зиёд деҳқон фермер хўжалиги, 80 дан ортиқ фирма ва кичик корхона, 2 қўшма корхона, ўсимлик мойи ишлаб чиқарувчи «Эл», «Эрк», «Hyp» фирмалари, МТП, 120 дан ортиқ маиший хизмат кўрсатиш шохобчаси, 45 савдо дўкони фаолият кўрсатмоқда.

Туманда тиббиёт билим юрти, бизнес мактаби, лицей, 17 умумий таълим мактаби мавжуд. Теннис корти, 16 спорт мажмуаси, 17 кутубхона, 150 ўринли марказий касалхона (туманлараро жарроҳлик маркази фаолият кўрсатмоқда), 9 қишлоқ врачлик ам-булаторияси аҳолига хизмат кўрсатмоқда. Туман марказида Хотира майдони барпо этилган. «Дўстлик» т.й. станцияси бор. Дўстлик—Тошкент, Дўстлик— Самарқанд, Дўстлик—Жиззах, Дустлик — Гулистон, Дўстлик — Арнасой йўналишларида автобус ва такси қатнови йўлга қўйилган. «Дўстлик байроғи» туман газ. 1000 нусхада мунтазам чоп этилади.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.