Dotsent
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 376–377-b. — ziyouz.com
Dotsent (lot, dosene — ta'lim beruvçi) — bir qança mamlakatlarda oliy öquv yurtlari öqituvçilarining ilmiy unvoni va lavozimi. Özbekistonda D. unvoni kafedra mudiri va b. lavozimlarga tanlov böyiça saylangan yoki şu lavozimlarda şartnoma asosida işlayotgan yoxud oliy öquv yurtining rektori (öquv va ilmiy işlar böyiça prorektori), malaka oşiriş in-ti va unga tenglaştirilgan öquv yurtining direktori (direktor örinbosari) lavozimlarini egallab turgan, ularda öquv yili davomida muvaffaqiyatli faoliyat yuritgan, oliy öquv yurtlari yoki malaka oşiriş in-tlarida kamida 3 y. pedagog bölib işlagan hamda ped. amaliyotida foydalanilayotgan, şu jumladan dissertatsiya himoyasidan keyin matbuotda e'lon qilingan ilmiy va öquv-metodik işlarga ega bölgan fan d-rlari va nomzodlariga beriladi. Oliy öquv yurtida kamida 5 y.lik pedagoglik iş stajiga ega, kollej, litsey, gimnaziya, örta maxsus va kasb-hunar öquv yurtlari uçun darslik yoki öquv qöllanmalari, umumiy örta ta'lim maktablari uçun darsliklarning yakka mualliflari bölib, tanlov böyiça yoki şartnoma asosida kafedra mudiri D. lavozimiga tayinlangan va mazkur lavozimlarda öquv.yili davomida muvaffaqiyatli işlagan oliy ma'lumotli yuqori malakali mutaxassislarga ham ilmiy darajasi bor-yöqligidan qat'i nazar, D. unvoni berilişi mumkin. D. unvonini, qaysi idoraga böysunişidan qat'i nazar respublika oliy öquv yurtlari va i. t. muassasalari ilmiy (ilmiy-texnika) kengaşlarining tavsiyasiga binoan ÖzR Vazirlar Mahkamasi quzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi beradi. D.larga belgilab qöyilgan namunadagi attestatlar topşiriladi. ÖzR da Oliy attestatsiya komissiyasi taşkil etilgandan beri (1992) 2002 y. 1 yanv-. gaça 3088 kişi D. unvoniga ega bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОЦЕНТ (лот, dosene — таълим берувчи) — бир қанча мамлакатларда олий ўқув юртлари ўқитувчиларининг илмий унвони ва лавозими. Ўзбекистонда Д. унвони кафедра мудири ва б. лавозимларга танлов бўйича сайланган ёки шу лавозимларда шартнома асосида ишлаётган ёхуд олий ўқув юртининг ректори (ўқув ва илмий ишлар бўйича проректори), малака ошириш ин-ти ва унга тенглаштирилган ўқув юртининг директори (директор ўринбосари) лавозимларини эгаллаб турган, уларда ўқув йили давомида муваффақиятли фаолият юритган, олий ўқув юртлари ёки малака ошириш ин-тларида камида 3 й. педагог бўлиб ишлаган ҳамда пед. амалиётида фойдаланилаётган, шу жумладан диссертация ҳимоясидан кейин матбуотда эълон қилинган илмий ва ўқув-методик ишларга эга бўлган фан д-рлари ва номзодларига берилади. Олий ўқув юртида камида 5 й.лик педагоглик иш стажига эга, коллеж, лицей, гимназия, ўрта махсус ва касб-ҳунар ўқув юртлари учун дарслик ёки ўқув қўлланмалари, умумий ўрта таълим мактаблари учун дарсликларнинг якка муаллифлари бўлиб, танлов бўйича ёки шартнома асосида кафедра мудири Д. лавозимига тайинланган ва мазкур лавозимларда ўқув.йили давомида муваффақиятли ишлаган олий маълумотли юқори малакали мутахассисларга ҳам илмий даражаси бор-йўқлигидан қатъи назар, Д. унвони берилиши мумкин. Д. унвонини, қайси идорага бўйсунишидан қатъи назар республика олий ўқув юртлари ва и. т. муассасалари илмий (илмий-техника) кенгашларининг тавсиясига биноан ЎзР Вазирлар Маҳкамаси қузуридаги Олий аттестация комиссияси беради. Д.ларга белгилаб қўйилган намунадаги аттестатлар топширилади. ЎзР да Олий аттестация комиссияси ташкил этилгандан бери (1992) 2002 й. 1 янв-. гача 3088 киши Д. унвонига эга бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.