Doviy
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 328-b. — ziyouz.com
Doviy (taxallusi; asl ismi Abdulhodi Abdulahad öğli) (1893 — Kobul — 1982.19.8) — afgon ma'rifatparvar şoiri, davlat va jamoat arbobi. Ilk şe'riy kitobi («Toşqin», 1945) puştu tilida yozilgan. Sadriddin Ayniynşnt «Moziy va hol» («Ötmiş va bugun») nomli şe'riga tatabbu sifatida «Jaridalar ta'rifi va foydalari haqida» («Dar ta'rif va favoyide jaroyid», 1914) sarlavhali muxammas yozib, uning birinçi misrasida Mahmudxöja Behbudiy (1875—1919) tomonidan Samarqandda naşr etilgan «Oyina» jurnali (1913— 15) haqida ijobiy fikr bildiradi. Ma'rifatparvarlik mavzuidagi «Bad nabud» («Yomon bölmasdi», 1917), «To ba kay?» («Qaçongaça», 1918) hamda erkparvarlik ruxida yozilgan «Bulbule gereftor» («Tutqun bulbul», 1917) nomli şe'riy asarlari şuhrat qozongan. D. 1920— 21 y.lar Afğonistonning Buxoro Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor elçisi vazifasida işlagan, 1923 y.da esa u Afğoniston hukumatining favqulodda hay'ati rahbari sifatida ikkinçi bor Buxoroga kelib, rasmiy kişilar b-n muzokaralar olib borgan. Bu safarlari çoğida D. Buxoro jadidlari b-n muloqotda bölgan. Abdurauf Fitrat (1886—1938) u hakda yaxşi fikrda bölgan. D. siyosiy, ijtimoiy, adabiy mavzularda yozilgan 20 dan ortiq kitob, risola va tarjimalar muallifi.
Ad.: Inomxöjayev R., Afğoniston ma'rifatparvarlik adabiyoti oçerklari, T., 1999.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОВИЙ (тахаллуси; асл исми Абдулҳоди Абдулаҳад ўғли) (1893 — Кобул — 1982.19.8) — афгон маърифатпарвар шоири, давлат ва жамоат арбоби. Илк шеърий китоби («Тошқин», 1945) пушту тилида ёзилган. Садриддин Айнийншнт «Мозий ва ҳол» («Ўтмиш ва бугун») номли шеърига татаббу сифатида «Жаридалар таърифи ва фойдалари ҳақида» («Дар таъриф ва фавойиде жаройид», 1914) сарлавҳали мухаммас ёзиб, унинг биринчи мисрасида Маҳмудхўжа Беҳбудий (1875—1919) томонидан Самарқандда нашр этилган «Ойина» журнали (1913— 15) ҳақида ижобий фикр билдиради. Маърифатпарварлик мавзуидаги «Бад набуд» («Ёмон бўлмасди», 1917), «То ба кай?» («Қачонгача», 1918) ҳамда эркпарварлик рухида ёзилган «Булбуле герефтор» («Тутқун булбул», 1917) номли шеърий асарлари шуҳрат қозонган. Д. 1920— 21 й.лар Афғонистоннинг Бухоро Республикасидаги Фавқулодда ва Мухтор элчиси вазифасида ишлаган, 1923 й.да эса у Афғонистон ҳукуматининг фавқулодда ҳайъати раҳбари сифатида иккинчи бор Бухорога келиб, расмий кишилар б-н музокаралар олиб борган. Бу сафарлари чоғида Д. Бухоро жадидлари б-н мулоқотда бўлган. Абдурауф Фитрат (1886—1938) у ҳакда яхши фикрда бўлган. Д. сиёсий, ижтимоий, адабий мавзуларда ёзилган 20 дан ортиқ китоб, рисола ва таржималар муаллифи.
Ад.: Иномхўжаев Р., Афғонистон маърифатпарварлик адабиёти очерклари, Т., 1999.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.