Dovud «Quruvçi»
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 329–330-b. — ziyouz.com
Dovud «Quruvçi» DOVUD «QURUVÇI», Dovud «Binokor», David IV Georgiyeviç (1073—1125) — Gruziyaning bagrationlar sulolasi davridagi podşolaridan (1089—1125). Gruziya knyazliklarini markazlaşgan yaxlit davlatga birlaştirişga asos solgan yirik davlat arbobi. D. «Q.» 1097 y. saljuqiylarga soliq tölaşni töxtatib, Gruziyaning mustaqilligini tiklagan. 1104 y. Kaxeti, Ereti va b. şaharlarni öz hududiga qöşib olgan. 1122 y. Tbilisini işğol qilgan va poytaxtni Kutaisidan Tbilisiga köçirgan. D «Q.» çerkovdagi yuqori lavozimni nasldan-naslga ötkazişga barham berib, unga hukumat mansabdorlaridan saylaş tartibini joriy qilgan. U zodagonlarning köngilli laşkarlaridan taşqari, bevosita podşoga qaram bölgan doimiy qöşin tuzgan (1118—20). D «Q.». qipçoqlar uluğ xonining qizi — Guranduxtga uylanib, 45 mingdan ortiq qipçoqni askariy xizmatga jalb etgan. Bundan taşqari u şahar, katta (şoh) köçalar, köpriklar, qasr (saroy)lar, karvon saroylar qurişga, maorif işlarini rivojlantirişga katta ahamiyat bergan. Gelati ş.dagi akademiyaga asos solgan. Uning taraqqiyparvarligini nazarda tutib «Quruvçi» deb nom berilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОВУД «ҚУРУВЧИ», Довуд «Бинокор», Давид IV Георгиевич (1073—1125) — Грузиянинг багратионлар сулоласи давридаги подшоларидан (1089—1125). Грузия князликларини марказлашган яхлит давлатга бирлаштиришга асос солган йирик давлат арбоби. Д. «Қ.» 1097 й. салжуқийларга солиқ тўлашни тўхтатиб, Грузиянинг мустақиллигини тиклаган. 1104 й. Кахети, Эрети ва б. шаҳарларни ўз ҳудудига қўшиб олган. 1122 й. Тбилисини ишғол қилган ва пойтахтни Кутаисидан Тбилисига кўчирган. Д «Қ.» черковдаги юқори лавозимни наслдан-наслга ўтказишга барҳам бериб, унга ҳукумат мансабдорларидан сайлаш тартибини жорий қилган. У зодагонларнинг кўнгилли лашкарларидан ташқари, бевосита подшога қарам бўлган доимий қўшин тузган (1118—20). Д «Қ.». қипчоқлар улуғ хонининг қизи — Гурандухтга уйланиб, 45 мингдан ортиқ қипчоқни аскарий хизматга жалб этган. Бундан ташқари у шаҳар, катта (шоҳ) кўчалар, кўприклар, қаср (сарой)лар, карвон саройлар қуришга, маориф ишларини ривожлантиришга катта аҳамият берган. Гелати ш.даги академияга асос солган. Унинг тараққийпарварлигини назарда тутиб «Қурувчи» деб ном берилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.