Doyaxotin karvonsaroyi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 378-b. — ziyouz.com
Doyaxotin karvonsaroyi - Turkmanistondagi 12-a.ga oid me'moriy yodgorlik. Qad. Amul (Çorjöy) dan Xorazmga boradigan karvon yöli (Amudaryoning çap qirğoği)da joylaşgan. Mahalliy aholi orasida Boy xotin karvonsaroyi nomi b-n ham ma'lum (afsonaga köra, maşhur bir boy xotin qurdirgan). Binoning tarhi töğri törtburçak (112x 125 m), taşqi burçaklari burj-minorali bölib, töğri törtburçakli qörğon örtasiga qurilgan. Karvonsaroy örtasida atrofi toqili ayvonlar b-n öralgan katta hovli (53x53 m) bölgan. Unda yölovçilar uçun hujralar, ot-ulovga esa çözinçoq xonalar qurilib, tepasi balxi gumbaz b-n berkitilgan. Hovlining har tara-fi örtasida peştoqli ayvon va çorsi xona, hamda molxona va hujralarga ravoqlar orqali kirilgan. Devorlarning taşqi va içki tomoni pişiq ğiştdan, orasi esa xom ğiştdan terilgan. D. k.ning old (şim.- şarq) tomoni ulkan, gözal peştoq b-n bezalgan, ğiştlari böylama va köndalang («arça» usulida) terilib, kufiy xatida tört xalifa (Abu Bakr, Umar, Ali, Usmon) ning nomi yozilgan. D. k. Buyuk ipak yölidagi yirik jamoat savdo-sotiq inşooti sifatida Örta Osiyo me'morligi san'atini özida mujassam etgan noyob namuna.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОЯХОТИН КАРВОНСАРОЙИ - Туркманистондаги 12-а.га оид меъморий ёдгорлик. Қад. Амул (Чоржўй) дан Хоразмга борадиган карвон йўли (Амударёнинг чап қирғоғи)да жойлашган. Маҳаллий аҳоли орасида Бой хотин карвонсаройи номи б-н ҳам маълум (афсонага кўра, машҳур бир бой хотин қурдирган). Бинонинг тарҳи тўғри тўртбурчак (112х 125 м), ташқи бурчаклари бурж-минорали бўлиб, тўғри тўртбурчакли қўрғон ўртасига қурилган. Карвонсарой ўртасида атрофи тоқили айвонлар б-н ўралган катта ҳовли (53x53 м) бўлган. Унда йўловчилар учун ҳужралар, от-уловга эса чўзинчоқ хоналар қурилиб, тепаси балхи гумбаз б-н беркитилган. Ҳовлининг ҳар тара-фи ўртасида пештоқли айвон ва чорси хона, ҳамда молхона ва ҳужраларга равоқлар орқали кирилган. Деворларнинг ташқи ва ички томони пишиқ ғиштдан, ораси эса хом ғиштдан терилган. Д. к.нинг олд (шим.- шарқ) томони улкан, гўзал пештоқ б-н безалган, ғиштлари бўйлама ва кўндаланг («арча» усулида) терилиб, куфий хатида тўрт халифа (Абу Бакр, Умар, Али, Усмон) нинг номи ёзилган. Д. к. Буюк ипак йўлидаги йирик жамоат савдо-сотиқ иншооти сифатида Ўрта Осиё меъморлиги санъатини ўзида мужассам этган ноёб намуна.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.