Drenaj quvurlari
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 389–390-b. — ziyouz.com
Drenaj quvurlari — gorizontal yopiq drenajning suv yiğiş va uni okizib yuboriş vazifalarini baja-ruvçi qismi. D. q. sopol, asbest-sement, beton, temir-beton, plastmassa, govak materiallar (plastobeton, keramzit şişa) va b.dan yasaladi. Sopol D. q. keng tarqalgan, uning devori bir xil ğovakli, zanglamaydi va uzoq muddat çidaydi (tajriba uçastkalarida ular 40 yildan ortiq xizmat qiladi). Hozirgi şaroitlarda melioratsiyada q. x. yerlaridagi drenaj şoxobçalarini töla mexanizatsiyalaşga imkon beradigan va texnologik jarayonning uzluksizligini ta'minlaydigan egiluvçan gofrirlangan (qovurğali) plastmassa quvurlar keng qöllanilmoqda. Özbekistonda yerning meliorativ holatiga qarab diametri 100—300( sopol), 160— 410, 100—250 (plastmassa), 500 (temir-beton), 125— 600 (kanalizatsiya sopol quvurlari) mm li D. q. işlatiladi. D. q. yotqiziş mexanizatsiyalaşgan (quvuryotqizgiçlar yordamida) va yarim mexanizatsiyalaşgan (tranşeyalar draglayn ekskavatorlari b-n kavlanadi, quvurlar qölda yotqiziladi) usullarda bajariladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДРЕНАЖ ҚУВУРЛАРИ — горизонтал ёпиқ дренажнинг сув йиғиш ва уни окизиб юбориш вазифаларини бажа-рувчи қисми. Д. қ. сопол, асбест-цемент, бетон, темир-бетон, пластмасса, говак материаллар (пластобетон, керамзит шиша) ва б.дан ясалади. Сопол Д. қ. кенг тарқалган, унинг девори бир хил ғовакли, зангламайди ва узоқ муддат чидайди (тажриба участкаларида улар 40 йилдан ортиқ хизмат қилади). Ҳозирги шароитларда мелиорацияда қ. х. ерларидаги дренаж шохобчаларини тўла механизациялашга имкон берадиган ва технологик жараённинг узлуксизлигини таъминлайдиган эгилувчан гофрирланган (қовурғали) пластмасса қувурлар кенг қўлланилмоқда. Ўзбекистонда ернинг мелиоратив ҳолатига қараб диаметри 100—300( сопол), 160— 410, 100—250 (пластмасса), 500 (темир-бетон), 125— 600 (канализация сопол қувурлари) мм ли Д. қ. ишлатилади. Д. қ. ётқизиш механизациялашган (қувурётқизгичлар ёрдамида) ва ярим механизациялашган (траншеялар драглайн экскаваторлари б-н кавланади, қувурлар қўлда ётқизилади) усулларда бажарилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.