Dumba
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 400-b. — ziyouz.com
Dumba — dumbali qöy zotlarining dum ildizi va dumğaza ostonasida, teri ostida hosil böluvçi yoğ töplami (dumba yoği nomi b-n ma'lum). D.li qöylar 10—15 kg gaça, bördoqiga boqilganda öta semiz qöçqorlar 40—45 kg gaça D. yoği töplaydi. D.li qöylar asosan qurğoqçil va daşt iqlimli zonalarda bo-qiladi. Organizmda D. töplanişi xususiyati qurğoqçil zona şaroitlariga moslaşuv tarzida paydo bölgan. Yilning qulay kelişi va tabiiy ötloqlarning serhosil mavsumlarida, yem-xaşak köp bölgan şaroitlarda qöylar tanasida D. va b. yoğlar zaxirasini töplaydi. Qiş fasli, noqulay ob-havo şaroitlari, ozuqa taqçilligi paydo bölganda D. oziq modda va suv manbai tarzida organizm ehtiyojlari uçun sarflanadi. Söyilgan qöylar D.sining yoği özining töyimliligi, mazasi b-n ayniqsa Eron, Afğoniston, Örta Osiyo mamlakatlarida qadrlanadi.
Ad.: Amirov A. K., Myasosalnaya produktivnost ovets, razvodimix v Özbekistane, T., 1981.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДУМБА — думбали қўй зотларининг дум илдизи ва думғаза остонасида, тери остида ҳосил бўлувчи ёғ тўплами (думба ёғи номи б-н маълум). Д.ли қўйлар 10—15 кг гача, бўрдоқига боқилганда ўта семиз қўчқорлар 40—45 кг гача Д. ёғи тўплайди. Д.ли қўйлар асосан қурғоқчил ва дашт иқлимли зоналарда бо-қилади. Организмда Д. тўпланиши хусусияти қурғоқчил зона шароитларига мослашув тарзида пайдо бўлган. Йилнинг қулай келиши ва табиий ўтлоқларнинг серҳосил мавсумларида, ем-хашак кўп бўлган шароитларда қўйлар танасида Д. ва б. ёғлар захирасини тўплайди. Қиш фасли, ноқулай об-ҳаво шароитлари, озуқа тақчиллиги пайдо бўлганда Д. озиқ модда ва сув манбаи тарзида организм эҳтиёжлари учун сарфланади. Сўйилган қўйлар Д.сининг ёғи ўзининг тўйимлилиги, мазаси б-н айниқса Эрон, Афғонистон, Ўрта Осиё мамлакатларида қадрланади.
Ад.: Амиров А. К., Мясосальная продуктивность овец, разводимых в Ўзбекистане, Т., 1981.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.