Dunay madaniyati
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 404-b. — ziyouz.com
Dunay madaniyati - neolit, eneolit va jez davri arxeologik yodgorliklari. Arxeologik tadqiqotlar Örta Dunay havzasi (hoz. Avstriya, Vengriya va Çexiya hududlari) yirik madaniyat markazlaridan biri bölganini körsatadi. D. m. Dunay böyida yaşagan qabilalar hayotiga oid. Bu davrlarda kulolçilik keng rivojlangan. Sopol idişlar naqşlar b-n bezatilib, oq, sariq, qizil ranglar b-n böyalgan. Ayol haykalçalari köp topilgan. Bu davrlarda aholi, asosan, ovçilik, ibtidoiy dehqonçilik va xonaki çorvaçilik b-n şuğullangan. Oybolta, teşa, tört qirrali mis bigiz va b. mehnat qurollari paydo bölgan, ot qölga örgatilgan. Mis halqalar, bilaguzuk va böyin taqin-çoqlari, turli şakldagi jömrakli, qulokli, dastali, oyokli sopol idişlar bu davr madaniyatining asosiy yodgorliklaridir. Topilgan xilma-xil jez qurollar, bezaklar, oltin va kumuş isirğa va b. taqinçoqlarning xu-susiyatiga köra, bu davrda metall işlaş texnikasi ança rivojlangan. Dunay böyi aqolisi Misr va Mesopotamiya b-n yaqin madaniy aloqada bölgan. D. m. zaminida Galştat madaniyati vujudga kelgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДУНАЙ МАДАНИЯТИ - неолит, энеолит ва жез даври археологик ёдгорликлари. Археологик тадқиқотлар Ўрта Дунай ҳавзаси (ҳоз. Австрия, Венгрия ва Чехия ҳудудлари) йирик маданият марказларидан бири бўлганини кўрсатади. Д. м. Дунай бўйида яшаган қабилалар ҳаётига оид. Бу даврларда кулолчилик кенг ривожланган. Сопол идишлар нақшлар б-н безатилиб, оқ, сариқ, қизил ранглар б-н бўялган. Аёл ҳайкалчалари кўп топилган. Бу даврларда аҳоли, асосан, овчилик, ибтидоий деҳқончилик ва хонаки чорвачилик б-н шуғулланган. Ойболта, теша, тўрт қиррали мис бигиз ва б. меҳнат қуроллари пайдо бўлган, от қўлга ўргатилган. Мис ҳалқалар, билагузук ва бўйин тақин-чоқлари, турли шаклдаги жўмракли, қулокли, дастали, оёкли сопол идишлар бу давр маданиятининг асосий ёдгорликларидир. Топилган хилма-хил жез қуроллар, безаклар, олтин ва кумуш исирға ва б. тақинчоқларнинг ху-сусиятига кўра, бу даврда металл ишлаш техникаси анча ривожланган. Дунай бўйи ақолиси Миср ва Месопотамия б-н яқин маданий алоқада бўлган. Д. м. заминида Гальштат маданияти вужудга келган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.