Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Duo

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 408-b. — ziyouz.com

    Duo — xudoga iltijo qilib, özi yoki boşqalar uçun uzoq umr, baxt, najot tilaş va yomonlikni qaytarişni söraş. Bunda D. qiluvçi ma'lum bir xattiharakatni ado etadi (mas, musulmonlarda ikki qölini yuziga tortib fotiha qiladi). D. barça dinlarning asosiy elementlaridan biri hisoblanadi. U ibtidoiy davrda sözning sehrli kuçiga işoniş, uning yordamida ilohiy kuçlardan foydalaniş mumkin degan işonç asosida şakllangan. D.ni qaysi tilda qilişning ahamiyati yöq. Lekin islom dini aqidasi böyiça, agar talaffuzini örniga qöya olsa va mazmunidan ogoh bölsa, duoni arab tilida qiliş afzaldir. D.ning ikki turi böladi. Birinçisi, «ma'sura», ya'ni matni Qur'on, hadis yoki boşqa diniy manbalarda aniqbelgilab qöyilgan D.lar. Ularni buzmay, qöşmay, qanday körsatilgan bölsa öşa tarzda öqiydilar. Ikkinçisi, «muhtaraa», ya'ni D. matnini özi töqib, erkin holatda iltijo qiliş. But, sanam va soxta ma'budalarga yolvorib iltijo qiliş ham D. turiga kiradi. Islom aqidasi böyiça, farzand ato etiş, şifo beriş, baloqazodan asraş, insoftavfiq kabi hojatlar faqat Allohning özidan söraladi. Undan boşqadan söraşlik şirk va kufr sanaladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДУО — худога илтижо қилиб, ўзи ёки бошқалар учун узоқ умр, бахт, нажот тилаш ва ёмонликни қайтаришни сўраш. Бунда Д. қилувчи маълум бир хаттиҳаракатни адо этади (мас, мусулмонларда икки қўлини юзига тортиб фотиҳа қилади). Д. барча динларнинг асосий элементларидан бири ҳисобланади. У ибтидоий даврда сўзнинг сеҳрли кучига ишониш, унинг ёрдамида илоҳий кучлардан фойдаланиш мумкин деган ишонч асосида шаклланган. Д.ни қайси тилда қилишнинг аҳамияти йўқ. Лекин ислом дини ақидаси бўйича, агар талаффузини ўрнига қўя олса ва мазмунидан огоҳ бўлса, дуони араб тилида қилиш афзалдир. Д.нинг икки тури бўлади. Биринчиси, «маъсура», яъни матни Қуръон, ҳадис ёки бошқа диний манбаларда аниқбелгилаб қўйилган Д.лар. Уларни бузмай, қўшмай, қандай кўрсатилган бўлса ўша тарзда ўқийдилар. Иккинчиси, «муҳтараа», яъни Д. матнини ўзи тўқиб, эркин ҳолатда илтижо қилиш. Бут, санам ва сохта маъбудаларга ёлвориб илтижо қилиш ҳам Д. турига киради. Ислом ақидаси бўйича, фарзанд ато этиш, шифо бериш, балоқазодан асраш, инсофтавфиқ каби ҳожатлар фақат Аллоҳнинг ўзидан сўралади. Ундан бошқадан сўрашлик ширк ва куфр саналади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.