Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Dutorçi qizlar ansambli

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 421–422-b. — ziyouz.com

    Dutorçi qizlar ansambli DUTORÇI QIZLAR ANSAMBLI, Özbekiston Teleradiokompaniyasining Ğanijon Toşmatov nomidagi dutorçi qizlar ansambli — xotin-qizlardan taşkil topgan milliy musiqa ansambli. Dastlab Özbek davlat filarmoniyasi koşida «Dutorçi qiz-juvonlar» ansambli (1939 y.) taşkil etilgan. Badiiy rahbari — L. Sarimsoqova, musiqa rahbari — Yu. Rajabiy, baletmeyster — G. Rahimova. Repertuaridan özbek xalq va bastakorlarining kuy va qöşiqlari örin olgan: «Özgança», «Quling», «Tanavor», «Hakkalakam öynasam man», «Yorginam» va b. 2-jahon uruşi yillarida ansambl a'zolari front konsert brigadalari tarkibida konsertlar bergan. Repertuaridan özbek, rus, qozoq, tatar, tojik, uyğur va b. xalqlarning qöşiqlari örin olgan. Keyinçalik u «Aşula va raqs ansambli» deb nomlangan. Ansamblda R. Bogdanova, K. Ismoilova, Özbekis-tonda xizmat körsatgan artist M. Ab-dullayeva va b. xizmat qilgan. 1958 y. yangidan «Dutorçi xotin-qizlar ansambli» taşkil etilgan (badiiy rahbari — M. Abdullayeva). 1964 y.da tarqalgan.

    1977 y.da Toşkent şahar Madaniyat uyida A. Ilyosov boşçiligida «Dutorçi qizlar ansambli» tuzildi. Mazkur ansambl iştirokçilari 1979 y. Özbekiston radiosi va televideniyesi qoşida taşkil etilgan D.q.a. tarki-biga kirgan. Bad. rahbari va taşkilotçisi Ğ. Toşmatov, musiqa rahbarlari — Özbekistonda xizmat körsatgan artist 3. Rahmatullayeva (1979—84 va 1990 y.dan), 3. Suyunova (1985—90); 1994 y.dan badiiy rahbari — 3. Suyunova. 1996 y.dan — Ğanijon Toşmatov no-mida, 30 kişidan iborat (2002). Yetakçi xonanda va sozandalar: Özbekistonda xizmat körsatgan artistlar 3. Rah-matullayeva, S. Karimova va Q. Esonova; artistlar O. Madrahimova, R. Hojiyeva, D. Muhamedova, M. Qurbonova, X. Şoraqmedova va b. Ansambl Farğona-Toşkent milliy qöşiqçilik an'analarini davom ettirmoqda, uning ijroçiligiga mahorat, musiqiy dilkaşlik xos. Repertuaridan yuzlab özbek xalq qöşiqlari («Çamannor», «Yoryoraxon-Gulyoraxon», «Simsim oralab», «Yöl bölsin», «Yor-yor» lar, laparlar, ölanlar), bastakor va kompozitor (F. Toşmatov, K. Jabborov, S. Kalonov, F. Sodiqov, M. Murtazoyev, Q. Iskandarov, A. Ismoilov, R. Tursunov, T. Otaboyev, Q. Komilov, Sayfi Jalil va b.) lar asarlari («Qoşing qarosi balo», «Baxtimdan», «Diyorimsan», «Uyolaman», «Kelasan», «Tamanno», «Humo», «Avval Vatan, keyin jon», «Sevgi»), şuningdek, ansambl iştirokçilari (3. Suyunova, 3. Rahmatullayeva, Q. Esonova) bastalagan qöşiqlar («Boy kaynona», «Ayol», «Gul oçilsa», «Uzoq kutdim» va b.) va turli xalqlar (afğon, hind, uyğur, qoraqalpoq, ispan) qöşiklari örin olgan. Ansambl Tojikiston, Rossiya, Fransiya, Germaniya, Turkiya mamlakatlarida gastrolda bölgan.

    Özbekiston viloyatlari va öquv yurtlarida ham D.q.a.lari (mas, Nukus ş. 1-Madaniyat uyi kotila «Qirq qiz» D.q.a., 1967; Farğona davlat ped. in-tining «Nihol» D.q.a., 1977) taşkil etilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДУТОРЧИ ҚИЗЛАР АНСАМБЛИ, Ўзбекистон Телерадиокомпаниясининг Ғанижон Тошматов номидаги дуторчи қизлар ансамбли — хотин-қизлардан ташкил топган миллий мусиқа ансамбли. Дастлаб Ўзбек давлат филармонияси кошида «Дуторчи қиз-жувонлар» ансамбли (1939 й.) ташкил этилган. Бадиий раҳбари — Л. Саримсоқова, мусиқа раҳбари — Ю. Ражабий, балетмейстер — Г. Раҳимова. Репертуаридан ўзбек халқ ва бастакорларининг куй ва қўшиқлари ўрин олган: «Ўзганча», «Қулинг», «Танавор», «Ҳаккалакам ўйнасам ман», «Ёргинам» ва б. 2-жаҳон уруши йилларида ансамбль аъзолари фронт концерт бригадалари таркибида концертлар берган. Репертуаридан ўзбек, рус, қозоқ, татар, тожик, уйғур ва б. халқларнинг қўшиқлари ўрин олган. Кейинчалик у «Ашула ва рақс ансамбли» деб номланган. Ансамблда Р. Богданова, К. Исмоилова, Ўзбекис-тонда хизмат кўрсатган артист М. Аб-дуллаева ва б. хизмат қилган. 1958 й. янгидан «Дуторчи хотин-қизлар ансамбли» ташкил этилган (бадиий раҳбари — М. Абдуллаева). 1964 й.да тарқалган.

    1977 й.да Тошкент шаҳар Маданият уйида А. Илёсов бошчилигида «Дуторчи қизлар ансамбли» тузилди. Мазкур ансамбль иштирокчилари 1979 й. Ўзбекистон радиоси ва телевидениеси қошида ташкил этилган Д.қ.а. тарки-бига кирган. Бад. раҳбари ва ташкилотчиси Ғ. Тошматов, мусиқа раҳбарлари — Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист 3. Раҳматуллаева (1979—84 ва 1990 й.дан), 3. Суюнова (1985—90); 1994 й.дан бадиий раҳбари — 3. Суюнова. 1996 й.дан — Ғанижон Тошматов но-мида, 30 кишидан иборат (2002). Етакчи хонанда ва созандалар: Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артистлар 3. Раҳ-матуллаева, С. Каримова ва Қ. Эсонова; артистлар О. Мадраҳимова, Р. Ҳожиева, Д. Муҳамедова, М. Қурбонова, X. Шорақмедова ва б. Ансамбль Фарғона-Тошкент миллий қўшиқчилик анъаналарини давом эттирмоқда, унинг ижрочилигига маҳорат, мусиқий дилкашлик хос. Репертуаридан юзлаб ўзбек халқ қўшиқлари («Чаманнор», «Ёрёрахон-Гулёрахон», «Симсим оралаб», «Йўл бўлсин», «Ёр-ёр» лар, лапарлар, ўланлар), бастакор ва композитор (F. Тошматов, К. Жабборов, С. Калонов, Ф. Содиқов, М. Муртазоев, Қ. Искандаров, А. Исмоилов, Р. Турсунов, Т. Отабоев, Қ. Комилов, Сайфи Жалил ва б.) лар асарлари («Қошинг қароси бало», «Бахтимдан», «Диёримсан», «Уёламан», «Келасан», «Таманно», «Ҳумо», «Аввал Ватан, кейин жон», «Севги»), шунингдек, ансамбль иштирокчилари (3. Суюнова, 3. Раҳматуллаева, Қ. Эсонова) басталаган қўшиқлар («Бой кайнона», «Аёл», «Гул очилса», «Узоқ кутдим» ва б.) ва турли халқлар (афғон, ҳинд, уйғур, қорақалпоқ, испан) қўшиклари ўрин олган. Ансамбль Тожикистон, Россия, Франция, Германия, Туркия мамлакатларида гастролда бўлган.

    Ўзбекистон вилоятлари ва ўқув юртларида ҳам Д.қ.а.лари (мас, Нукус ш. 1-Маданият уйи котила «Қирқ қиз» Д.қ.а., 1967; Фарғона давлат пед. ин-тининг «Ниҳол» Д.қ.а., 1977) ташкил этилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.