Dyuma
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 428–429-b. — ziyouz.com
Dyuma (Dumas), Aleksandr [Dyuma-ota; 1802.24.7, Viller-Kotre (En departamenti) — 1870.5.12, Pyui (Quyi Sena departamenti)] — fransuz yozuvçisi. Adabiy faoliyatini dramaturg sifatida boşlagan — «Ov va muhabbat» (1825) kiçik pyesasi. «Genrix III va uning saroyi» (1829) dramasi yozuvçiga muvaffaqiyat keltirdi. D.ning «Antoni» (1831), «Nel minorasi» (1832) va b. pyesalari romantik teatr tarixidagi muhim voqeadir.
1835 y.da D. birinçi tarixiy romani «Izabella Bavarskaya»ni e'lon qildi. 19-a.ning 40-y.larida ketma-ket «Uç muşketyor» (1844), «Yigirma yildan söng» (1845), «Vikont de Brajelon» (1848—50) tarixiy-sarguzaşt romanlari paydo böldi. Trilogiyani taşkil etgan bu romanlarning qahramonlari umumiy — asardan-asarga utib yuradi. «Qiroliça Margo» (1845), «Monsoro xonim» (1846), «Qirq beş» (1847—48) — Genrix Navarrskiy haqidagi trilogiyadir. «Graf Monte-Kristo» (1845—46) zamonaviy hayot haqidagi sarguzaşt roman. D. romanlar va pyesalardan taşqari esdaliklar, yöl oçerklari va b. asarlar yozgan. «Parijdan Astraxongaça» (1858) kito-bi Rossiyaga sayohati haqida. D.ning
romanlari qiziqarli, ularda hayotga faol munosabat sezilib turadi, voqealar tez rivojlanadi, qahramonlari jasur, xuşçaqçaq, topqir, qiyinçiliklarni oson bartaraf qiladi va hamişa ğolib çiqadi.
D.ning bir qator asarlari dunyoning turli mamlakatlarida ekranlaştirilgan. «Graf Monte-Kristo», «Uç muşketyor» romanlari özbek tilida naşr etilgan. «Nel minorasi» pyesasi «Ajal minorasi» nomi b-n özbek tilida sahnalaştirilgan (1972).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЮМА (Dumas), Александр [Дюма-ота; 1802.24.7, Виллер-Котре (Эн департаменти) — 1870.5.12, Пюи (Қуйи Сена департаменти)] — француз ёзувчиси. Адабий фаолиятини драматург сифатида бошлаган — «Ов ва муҳаббат» (1825) кичик пьесаси. «Генрих III ва унинг саройи» (1829) драмаси ёзувчига муваффақият келтирди. Д.нинг «Антони» (1831), «Нель минораси» (1832) ва б. пьесалари романтик театр тарихидаги муҳим воқеадир.
1835 й.да Д. биринчи тарихий романи «Изабелла Баварская»ни эълон қилди. 19-а.нинг 40-й.ларида кетма-кет «Уч мушкетёр» (1844), «Йигирма йилдан сўнг» (1845), «Виконт де Бражелон» (1848—50) тарихий-саргузашт романлари пайдо бўлди. Трилогияни ташкил этган бу романларнинг қаҳрамонлари умумий — асардан-асарга утиб юради. «Қиролича Марго» (1845), «Монсоро хоним» (1846), «Қирқ беш» (1847—48) — Генрих Наваррский ҳақидаги трилогиядир. «Граф Монте-Кристо» (1845—46) замонавий ҳаёт ҳақидаги саргузашт роман. Д. романлар ва пьесалардан ташқари эсдаликлар, йўл очерклари ва б. асарлар ёзган. «Париждан Астрахонгача» (1858) кито-би Россияга саёҳати ҳақида. Д.нинг
романлари қизиқарли, уларда ҳаётга фаол муносабат сезилиб туради, воқеалар тез ривожланади, қаҳрамонлари жасур, хушчақчақ, топқир, қийинчиликларни осон бартараф қилади ва ҳамиша ғолиб чиқади.
Д.нинг бир қатор асарлари дунёнинг турли мамлакатларида экранлаштирилган. «Граф Монте-Кристо», «Уч мушкетёр» романлари ўзбек тилида нашр этилган. «Нель минораси» пьесаси «Ажал минораси» номи б-н ўзбек тилида саҳналаштирилган (1972).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.