Dyuna
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 429-b. — ziyouz.com
Dyuna (nem. Dune) — şamol tuplagan kum tepalari. Dengiz, daryo, kullarning töziydigan qumli sohillarida paydo böladi. D.ning şamolga qaragan tomoni sal qiya (8—20°), şamolga ters tomoni tik (30—40°) böladi. Bal. 10— 30 m, ba'zan 100 m ga yetadi. D. şamol ta'sirida yiliga bir neça m siljib turişi mumkin. Ğarb adabiyotida xar qanday qum uyumi, iqlim şaroiti va şaklidan qat'i nazar, D. deb ataladi. RF da çöldan boşqa yerlar (dengiz, köl, daryo qirğoqlari, zandr dalalari)dagi kum uyumlari D. deyiladi. Şamolga röpara tomoni uzun va oldidagi tik tomoni dömboq bölişi b-n D. çöldagi barxanyaaşan farq qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЮНА (нем. Dune) — шамол туплаган кум тепалари. Денгиз, дарё, кулларнинг тўзийдиган қумли соҳилларида пайдо бўлади. Д.нинг шамолга қараган томони сал қия (8—20°), шамолга терс томони тик (30—40°) бўлади. Бал. 10— 30 м, баъзан 100 м га етади. Д. шамол таъсирида йилига бир неча м силжиб туриши мумкин. Ғарб адабиётида хар қандай қум уюми, иқлим шароити ва шаклидан қатъи назар, Д. деб аталади. РФ да чўлдан бошқа ерлар (денгиз, кўл, дарё қирғоқлари, зандр далалари)даги кум уюмлари Д. дейилади. Шамолга рўпара томони узун ва олдидаги тик томони дўмбоқ бўлиши б-н Д. чўлдаги барханяащан фарқ қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.