Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Edgar Allan Po

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 274–275-b. — ziyouz.com

    Po Edgar Allan PO (Roye) Edgar Allan (1809.19.1, Boston — 1849, 7.10, Baltimor) — ame-rika romantik yozuvçisi va adabiy tanqidçisi. Simvolizm boşlovçisi. Aktyorlar oilasida tutilgan. 1815—20 y.larda Buyuk Britaniyada yaşagan. 1825 y. Virginiya un-tiga kirgan, Uest-Poynt harbiy akademiyasi (1830—33)da öqigan. Asosan, fojiali, «dahşatli» («Qora muşuk», 1943 va b.), fantastik («Voron va boşqa şe'rlar», 1845) yoki yumoristik novellalar («Grotesklar va arabeskalar» töplami, 1840) klassigi. P. detektiv adabiyotnpng asosçilaridan («Morg köçasidagi krtillik», 1841; «Mari Roje siri», 1842; «Tilla qönğiz», 1843; «Ögirlangan maktub», 1845). Uning yetuk lirikasida maxbuba- ; sidan judo bölgan kişining jafola- | ri mavzui öz ifodasini topgan («Annabel Li», 1849 va b.). Şafkatsizlik, sadizm P. hikoyalarida inson tabiatidagi hayvoniy hirslarning tantanasi tarzida talkin etilgan. P. jamiyat xayoti, kişilar tabiati va ruhiyatidagi yemiriliş hollarini tasvirlar ekan, hajviy va ijtimoiy-tankidiy pafosdan xam samarali foydalangan. «Ijod falsafasi» (1845), «Poetik prinsip» (1850) falsafiy asarlari b-n amerika estetikasi rivojiga munosib hissa qöşgan. P.ning detektiv hikoya janri-daorttirgan tajribalari A. K. Doyl, R. L. Stivenson, G. Çesterson singari yozuvçilar ijodida an'ana sifatida foydalaniddi; şe'riy ijodi fransuz va rus simvolistlariga ta'sir körsatgan. Asarlari uzbek tiliga tarjima kilingan («Tilla qönğiz», 1962).

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ПО (Рое) Эдгар Аллан (1809.19.1, Бостон — 1849, 7.10, Балтимор) — аме-рика романтик ёзувчиси ва адабий танқидчиси. Символизм бошловчиси. Актёрлар оиласида тутилган. 1815—20 й.ларда Буюк Британияда яшаган. 1825 й. Виргиния ун-тига кирган, Уэст-Пойнт ҳарбий академияси (1830—33)да ўқиган. Асосан, фожиали, «даҳшатли» («Қора мушук», 1943 ва б.), фантастик («Ворон ва бошқа шеърлар», 1845) ёки юмористик новеллалар («Гротесклар ва арабескалар» тўплами, 1840) классиги. П. детектив адабиётнпнг асосчиларидан («Морг кўчасидаги кртиллик», 1841; «Мари Роже сири», 1842; «Тилла қўнғиз», 1843; «Ўгирланган мактуб», 1845). Унинг етук лирикасида махбуба- ; сидан жудо бўлган кишининг жафола- | ри мавзуи ўз ифодасини топган («Аннабель Ли», 1849 ва б.). Шафкатсизлик, садизм П. ҳикояларида инсон табиатидаги ҳайвоний ҳирсларнинг тантанаси тарзида талкин этилган. П. жамият хаёти, кишилар табиати ва руҳиятидаги емирилиш ҳолларини тасвирлар экан, ҳажвий ва ижтимоий-танкидий пафосдан хам самарали фойдаланган. «Ижод фалсафаси» (1845), «Поэтик принцип» (1850) фалсафий асарлари б-н америка эстетикаси ривожига муносиб ҳисса қўшган. П.нинг детектив ҳикоя жанри-даорттирган тажрибалари А. К. Дойль, Р. Л. Стивенсон, Г. Честерсон сингари ёзувчилар ижодида анъана сифатида фойдаланидди; шеърий ижоди француз ва рус символистларига таъсир кўрсатган. Асарлари узбек тилига таржима килинган («Тилла қўнғиз», 1962).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.