Edilboy qöy zoti
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 17-b. — ziyouz.com
Edilboy qöy zoti — göştyoğ yönalişidagi dağal jun beradigan yirik dumbali qöy zoti. 19-asrda Qozoğistonda xalq seleksionerlari tomonidan mahalliy dumbali qöylarni tanlaş va qöpaytiriş yöli bilan çiqarilgan. Yirik gavda tuzilişi, tez ösuvçanlik, erta yetiluvçanlik, yuqori mahsuldorlik va sifatli juni bilan tavsiflanadi. Mahsuldorligi jihatidan hisori qöylariga yaqin. Tusi qoramtir, qönğir, oq, sarğiş, qöçqorlari ham, sovliqlari ham töqol. Qöçqorlarining tirik vazni 100—105 (ba'zan 150) kg, sovliklariniki 65—70 (115) kg, 4—5 oylik qözilariniki 40—42 kg. Qöçqorlaridan 3—3,5 kg, sovliqlaridan 2,5 kg jun olinadi (kokillarining uz. 15 sm). Sovliqlari nisbatan sersut. E.q.z., asosan, Qozoğistonda sof hodda urçitib, qöpaytiriladi. Uzbekistonning turli hududlarida (Namangan viloyati Kosonsoy tumani) boqiladigan boşqa dumbali qöylar zotini yaxşilaşda foydalanilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭДИЛБОЙ ҚЎЙ ЗОТИ — гўштёғ йўналишидаги дағал жун берадиган йирик думбали қўй зоти. 19-асрда Қозоғистонда халқ селекционерлари томонидан маҳаллий думбали қўйларни танлаш ва қўпайтириш йўли билан чиқарилган. Йирик гавда тузилиши, тез ўсувчанлик, эрта етилувчанлик, юқори маҳсулдорлик ва сифатли жуни билан тавсифланади. Маҳсулдорлиги жиҳатидан ҳисори қўйларига яқин. Туси қорамтир, қўнғир, оқ, сарғиш, қўчқорлари ҳам, совлиқлари ҳам тўқол. Қўчқорларининг тирик вазни 100—105 (баъзан 150) кг, совликлариники 65—70 (115) кг, 4—5 ойлик қўзилариники 40—42 кг. Қўчқорларидан 3—3,5 кг, совлиқларидан 2,5 кг жун олинади (кокилларининг уз. 15 см). Совлиқлари нисбатан серсут. Э.қ.з., асосан, Қозоғистонда соф ҳодда урчитиб, қўпайтирилади. Узбекистоннинг турли ҳудудларида (Наманган вилояти Косонсой тумани) боқиладиган бошқа думбали қўйлар зотини яхшилашда фойдаланилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.