Efemerlar

Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 256-b. — ziyouz.com

Efemerlar (yun.— bir kunlik) — çöl, çala çöl va adirlarda ösadigan bir yillik ösimliklar. Vegetatsiya davri qisqa. Asosan, bahor va kuzda, tuproq nam vaqtlarida ösadi. Tipik, ya'ni bahorgi E. va kuzgi E.ga ajratiladi.

Örta Osiyoning çöl, ayniqsa, adirlarida köp uçraydi. Qiş iliq kelgan yillari E. juda tez rivojlanadi. Erta bahorning sernam, iliq kunlari boşlangaç, E. tez rivojlanib, bir neça haftada gullab, uruğlari pişib yetilgaç quriydi.

E. orasida yaltirboş, taroqboş, arpaxon, nöxatak, sariq yönğiçqa kabi ozuqabop; jağjağ kabi dorivor, uçma kabi zaharli turlari bor.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ЭФЕМЕРЛАР (юн.— бир кунлик) — чўл, чала чўл ва адирларда ўсадиган бир йиллик ўсимликлар. Вегетация даври қисқа. Асосан, баҳор ва кузда, тупроқ нам вақтларида ўсади. Типик, яъни баҳорги Э. ва кузги Э.га ажратилади.

Ўрта Осиёнинг чўл, айниқса, адирларида кўп учрайди. Қиш илиқ келган йиллари Э. жуда тез ривожланади. Эрта баҳорнинг сернам, илиқ кунлари бошлангач, Э. тез ривожланиб, бир неча ҳафтада гуллаб, уруғлари пишиб етилгач қурийди.

Э. орасида ялтирбош, тароқбош, арпахон, нўхатак, сариқ йўнғичқа каби озуқабоп; жағжағ каби доривор, учма каби заҳарли турлари бор.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.