Efes
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 256-b. — ziyouz.com
Efes — Kiçik Osiyoning ğarbiy sohili Kariya viloyatidagi qadimiy şahar. E. xarobalari hoz. Saljuq (Turkiya)dan 10 km narida joylaşgan. Osiyo savdo yöllarining sönggi nuqtasi va diniy markaz sifatidagi ahamiyati (E. homiysi — Artemida ibodatxonasi dunyoning yetti mö'jizasidan biri) şaharning ravnaq topişiga imkon bergan. Gerostrat öz nomini abadiylaştiriş maqsadida ibodatxonaga öt qöygan (mil. av. 356 yil). Keyinçalik ibodatxona qayta qurilgan, biroq mil. 263 yil E. gotlar tomonidan talontaroj etilgan paytda butkul vayron qilingan. E. mil. 358 va 365 yillardagi zilzilalardan jabr körgan. Şahar 7-asr gaça mavjud bölib, söng kimsasiz qolgan bu yerlar botqoqlikka aylangan. E.dan yunon va Rim davriga oid şahar mavzelari, stadionlar, teatr, terma (hammom), şahar darvozalari, vodoprovod, kutubxona binosi, ibodatxonalar va boşqalar xarobalar oçilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭФЕС — Кичик Осиёнинг ғарбий соҳили Кария вилоятидаги қадимий шаҳар. Э. харобалари ҳоз. Салжуқ (Туркия)дан 10 км нарида жойлашган. Осиё савдо йўлларининг сўнгги нуқтаси ва диний марказ сифатидаги аҳамияти (Э. ҳомийси — Артемида ибодатхонаси дунёнинг етти мўъжизасидан бири) шаҳарнинг равнақ топишига имкон берган. Герострат ўз номини абадийлаштириш мақсадида ибодатхонага ўт қўйган (мил. ав. 356 йил). Кейинчалик ибодатхона қайта қурилган, бироқ мил. 263 йил Э. готлар томонидан талонтарож этилган пайтда буткул вайрон қилинган. Э. мил. 358 ва 365 йиллардаги зилзилалардан жабр кўрган. Шаҳар 7-аср гача мавжуд бўлиб, сўнг кимсасиз қолган бу ерлар ботқоқликка айланган. Э.дан юнон ва Рим даврига оид шаҳар мавзелари, стадионлар, театр, терма (ҳаммом), шаҳар дарвозалари, водопровод, кутубхона биноси, ибодатхоналар ва бошқалар харобалар очилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.