Efiopiya zoogeografiya oblasti
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 262-b. — ziyouz.com
Efiopiya zoogeografiya oblasti — quruqlik zoogeografiya oblastlaridan biri. Afrikaning Sahroi Kabirdan jan.dagi qismi, Arabiston ya. o. janubi, Madagaskar, Maskaren, Kamar, Seyşel va boşqalar bir qança orollarni öz içiga oladi. E.z.o. maydonining asosiy qismi savannadan iborat; tropik örmonlar, butazorlar, çöl hamda toğ ösimliklari ham köp uçraydi. Sut emizuvçilar va quşlardan naytişlilar, siçqonquşlar, tuyaquşlar turkumlari, tillakrotlar, qunduzsimon yerqazarlar, tenreklar, tikandumli körşapalaklar, uzunoyoqlilar, jiraflar, begemotlar, sesarkalar, mirzaquşlar, kitboşlar, oqqötonlar, bananxörlar va boşqalar oilalar endemik hisoblanadi. E.z.o.da hammasi bölib sut emizuvçilarning 38 oilasiga mansub turlar uçraydi; ulardan 6 oila: odamsimon maymunlar, lemurlar, buğuçalar, karkidonlar, fillar, pangolinlar Efiopiya va HindMalay zoogeografiya oblasti uçun umumiy. E.z.o.ga, ayniqsa, antilopalar, har xil tönğizlar (ayniqsa, sögalli çöçqa) xos; krotlar, buğular, ayiqlar uçramaydi.
E.z.o.da quşlarning 89 oilasi uçraydi; ulardan 12 oila, jumladan, tropik va ekvatorial örmonlarda tarqalgan drongolar, asal körsatuvçilar, pittalar, karkidonquşlar HindMalay zoogeografiya oblastida ham uçraydi. Çumçuqsimonlar turkumidan E.z.o. uçun töqimaçilar va nektarxörlar xos. Tötiquşlar kam uçraydi.
Sudralib yuruvçilardan kaltakesaklar — xameleonlar, agamalar, gekkonlar, eçkemarlar köp va xilmaxil; kobralar, qora ilonlar, pitonlar, yonboşböyin toşbaqalar, timsohlar E.z.o. uçun xos. Suvda va quruqlikda yaşovçilardan qurbaqalar, pixli baqalar, haqiqiy baqalar, çegravalar, baliqlardan çuçuk suv havzalarida karpsimonlar keng tarqalgan; protopterus, köpsuzgiçlilar va uzuntumşuqlilar şu zoogeografiya oblasti uçun xos. Haşarotlardan termitlar köp uçraydi; ularning konussimon inlarida savannalar yaşaydi. Moviy kapalaklar va çigirtkalar ham keng tarkalgan. E.z.o. Ğarbiy Afrika, Şarqiy Afrika, Kap va Madagaskar kiçik zoogeografiya oblastlariga bölinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭФИОПИЯ ЗООГЕОГРАФИЯ ОБЛАСТИ — қуруқлик зоогеография областларидан бири. Африканинг Саҳрои Кабирдан жан.даги қисми, Арабистон я. о. жануби, Мадагаскар, Маскарен, Камар, Сейшель ва бошқалар бир қанча оролларни ўз ичига олади. Э.з.о. майдонининг асосий қисми саваннадан иборат; тропик ўрмонлар, бутазорлар, чўл ҳамда тоғ ўсимликлари ҳам кўп учрайди. Сут эмизувчилар ва қушлардан найтишлилар, сичқонқушлар, туяқушлар туркумлари, тиллакротлар, қундузсимон ерқазарлар, тенреклар, тикандумли кўршапалаклар, узуноёқлилар, жирафлар, бегемотлар, цесаркалар, мирзақушлар, китбошлар, оққўтонлар, бананхўрлар ва бошқалар оилалар эндемик ҳисобланади. Э.з.о.да ҳаммаси бўлиб сут эмизувчиларнинг 38 оиласига мансуб турлар учрайди; улардан 6 оила: одамсимон маймунлар, лемурлар, буғучалар, каркидонлар, филлар, панголинлар Эфиопия ва ҲиндМалай зоогеография области учун умумий. Э.з.о.га, айниқса, антилопалар, ҳар хил тўнғизлар (айниқса, сўгалли чўчқа) хос; кротлар, буғулар, айиқлар учрамайди.
Э.з.о.да қушларнинг 89 оиласи учрайди; улардан 12 оила, жумладан, тропик ва экваториал ўрмонларда тарқалган дронголар, асал кўрсатувчилар, питталар, каркидонқушлар ҲиндМалай зоогеография областида ҳам учрайди. Чумчуқсимонлар туркумидан Э.з.о. учун тўқимачилар ва нектархўрлар хос. Тўтиқушлар кам учрайди.
Судралиб юрувчилардан калтакесаклар — хамелеонлар, агамалар, гекконлар, эчкемарлар кўп ва хилмахил; кобралар, қора илонлар, питонлар, ёнбошбўйин тошбақалар, тимсоҳлар Э.з.о. учун хос. Сувда ва қуруқликда яшовчилардан қурбақалар, пихли бақалар, ҳақиқий бақалар, чегравалар, балиқлардан чучук сув ҳавзаларида карпсимонлар кенг тарқалган; протоптерус, кўпсузгичлилар ва узунтумшуқлилар шу зоогеография области учун хос. Ҳашаротлардан термитлар кўп учрайди; уларнинг конуссимон инларида саванналар яшайди. Мовий капалаклар ва чигирткалар ҳам кенг таркалган. Э.з.о. Ғарбий Африка, Шарқий Африка, Кап ва Мадагаскар кичик зоогеография областларига бўлинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.