Efiotsiya toğligi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 262–263-b. — ziyouz.com
Efiotsiya toğligi — Afrikaning şim.şarqiy qismidagi toğlik, asosan, Efiopiya hududida. Bal. 2000— 3000 m, eng baland joyi 4623 m (RasDaşan toği). E.t.ning şarqiy yon bağri unga tutaş tekislikka tik tuşgan, ğarbiy yon bağri esa zinapoyasimon pasayib boradi. E.t.ning asosini yuzasi qumtoş, bazaltli lava va ohaktoşlarning qalin qatlamlari bilan qoplangan tokembriy kristalli zamini taşkil etadi. Şim. kismi peneplenlaşgan kristalli jinslardan tuzilgan, 15° şahrik. dan janubi zinapoyasimon bazaltli platodan iborat. Ğarbiy va jan.ğarbiy yon bağri sernam (yillik yoğin 1500 mm gaça), şarqida yoğin 500 mm gaça. E.tdan Kök Nil, Atbara, Sobat, Jubba daryolari boşlanadi. Landşaftida balandlik mintakalari mavjud. 1700 m gaça kolla mintaqasida — şamolga röpara yon bağirlar tropik örmonlar va kofe plantatsiyalari, şamolga teskari yon bağirlar esa savannalardan, 2400 m gaça bölgan voynadega mintaqasida savannalar, undan balanddagi dega mintaqasida (4000 m gaça) igna bargli örmonlar, eng yuqorisi baland toğ daşt ösimliklaridan iborat. Milliy boğlar taşkil etilgan. E.t.da qadimdan dehqonçilik qilinadi, köpgina donli ekinlar (qattiq buğdoy, javdar, arpa)ning vatani.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭФИОЦИЯ ТОҒЛИГИ — Африканинг шим.шарқий қисмидаги тоғлик, асосан, Эфиопия ҳудудида. Бал. 2000— 3000 м, энг баланд жойи 4623 м (РасДашан тоғи). Э.т.нинг шарқий ён бағри унга туташ текисликка тик тушган, ғарбий ён бағри эса зинапоясимон пасайиб боради. Э.т.нинг асосини юзаси қумтош, базальтли лава ва оҳактошларнинг қалин қатламлари билан қопланган токембрий кристалли замини ташкил этади. Шим. кисми пенепленлашган кристалли жинслардан тузилган, 15° шаҳрик. дан жануби зинапоясимон базальтли платодан иборат. Ғарбий ва жан.ғарбий ён бағри сернам (йиллик ёғин 1500 мм гача), шарқида ёғин 500 мм гача. Э.тдан Кўк Нил, Атбара, Собат, Жубба дарёлари бошланади. Ландшафтида баландлик минтакалари мавжуд. 1700 м гача колла минтақасида — шамолга рўпара ён бағирлар тропик ўрмонлар ва кофе плантациялари, шамолга тескари ён бағирлар эса саванналардан, 2400 м гача бўлган войнадега минтақасида саванналар, ундан баланддаги дега минтақасида (4000 м гача) игна баргли ўрмонлар, энг юқориси баланд тоғ дашт ўсимликларидан иборат. Миллий боғлар ташкил этилган. Э.т.да қадимдан деҳқончилик қилинади, кўпгина донли экинлар (қаттиқ буғдой, жавдар, арпа)нинг ватани.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.