Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Egirin

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 15-b. — ziyouz.com

    Egirin (islandlar dengiz xudosi Egir nomidan) — piroksenlar guruhiga mansub jins hosil qiluvçi mineral. Kimyoviy tarkibi g4aĞe[81 0 ]; Kristal-

    2 6 lari prizmatik, yirik, ba'zan yupqa va ignasimon; yakka yoki şu'lasimon tolatola agregatlar hosil qiladi. Rangi yaşildan qoramtiryaşilgaça, ba'zan rangsiz. Şişadek yaltiroq. Qattiqligi 6—6,5, ziçligi 3,5—3,6 g/sm3. E. işqorli jinslar va ular bilan boğliq pegmatitlar hamda işqorli metasomatoz zonalari uçun xos. Agpaitli nefelinlisiyenitlarda nefelin, ortoklaz, evdialit, apatit va boşqalar; işqorli granitlarda albit, ribekitarfvedsonit, sirkon; işqorli metasomatoz zonalarida albit, gematit, piroxlorlar bilan birga uçraydi. Özgaranda xlorit, gematit, limonitga aylanadi. Qurilişda bezak toşi sifatida foydalaniladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЭГИРИН (исландлар денгиз худоси Эгир номидан) — пироксенлар гуруҳига мансуб жинс ҳосил қилувчи минерал. Кимёвий таркиби г4аҒе[81 0 ]; Кристал-

    2 6 лари призматик, йирик, баъзан юпқа ва игнасимон; якка ёки шуъласимон толатола агрегатлар ҳосил қилади. Ранги яшилдан қорамтиряшилгача, баъзан рангсиз. Шишадек ялтироқ. Қаттиқлиги 6—6,5, зичлиги 3,5—3,6 г/см3. Э. ишқорли жинслар ва улар билан боғлиқ пегматитлар ҳамда ишқорли метасоматоз зоналари учун хос. Агпаитли нефелинлисиенитларда нефелин, ортоклаз, эвдиалит, апатит ва бошқалар; ишқорли гранитларда альбит, рибекитарфведсонит, циркон; ишқорли метасоматоз зоналарида альбит, гематит, пирохлорлар билан бирга учрайди. Ўзгаранда хлорит, гематит, лимонитга айланади. Қурилишда безак тоши сифатида фойдаланилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.