Ekin maydoni
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 34–35-b. — ziyouz.com
Ekin maydoni — q.x. ekinlari bilan band bölgan haydalma yerlar. U m u miy E.m. (köp yillik boğlar, tokzorlar, örmonlardan taşqari barça q.x. ekinlari bilan band bölgan yerlar), ayrim q.x. ekinlari E.m. (paxta, şoli, kartoşka, kanop, tamaki va b), ekin guruhlari E.m. (bahori va kuzgi don, texnika, sabzavotpoliz ekinlari va boşqalar) ga bölinadi. Özbekistonda barça ekin maydoni (ming ga) —3785,1 şundan don ekinlari 1789,0 (boşoqli don ekinlari 1618,6, şu jumladan, buğdoy 1507,2), texnika ekinlari 1442,8 (ğöza 1392,7), kartoşka 49,1, sabzavot 145,3, ozuqabop poliz ekinlari 41,1 yemxaşak ekinlari 315,5 (2003).
Qişloq xöjaligini samarali yuritişda E.m.ga turli ekinlarni muayyan nisbatlarda ekiş —E.m. tarkibi muhim ahamiyatga ega. Xöjaliklar, tumanlar, viloyatlar va mamlakat böyiça E.m.ning asosiy ekin bilan bandligi ixtisoslaşuv va almaşlab ekiş negizini taşkil etadi. Mas, 1988 yilda Özbekistonda E.m.ning 70% ğöza, 3,8% don ekinlari, 5,8 % makkajöxori, 4,2% sabzavotpoliz ekinlari va kartoşka, 16,2% beda bilan band bölgan. 2003 yilda esa don ekinlari 47,3%, şu jumladan, buğdoy 39,8%, texnika ekinlari 38,1, şu jumladan, ğöza 36,8%, kartoşka 1,3%, sabzavot va poliz ekinlari 4,9, yemxaşak ekinlari 8,3% dan iborat böddi.
Ekinlar guruhlari yoki turlari, mas, ğalla, sabzavot, ğöza E.m.ni aniq hisoblaş q.x. yalpi mahsuloti hajmini töğri aniqlaşga imkon beradi (q.Yalpi hosil).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭКИН МАЙДОНИ — қ.х. экинлари билан банд бўлган ҳайдалма ерлар. У м у мий Э.м. (кўп йиллик боғлар, токзорлар, ўрмонлардан ташқари барча қ.х. экинлари билан банд бўлган ерлар), айрим қ.х. экинлари Э.м. (пахта, шоли, картошка, каноп, тамаки ва б), экин гуруҳлари Э.м. (баҳори ва кузги дон, техника, сабзавотполиз экинлари ва бошқалар) га бўлинади. Ўзбекистонда барча экин майдони (минг га) —3785,1 шундан дон экинлари 1789,0 (бошоқли дон экинлари 1618,6, шу жумладан, буғдой 1507,2), техника экинлари 1442,8 (ғўза 1392,7), картошка 49,1, сабзавот 145,3, озуқабоп полиз экинлари 41,1 емхашак экинлари 315,5 (2003).
Қишлоқ хўжалигини самарали юритишда Э.м.га турли экинларни муайян нисбатларда экиш —Э.м. таркиби муҳим аҳамиятга эга. Хўжаликлар, туманлар, вилоятлар ва мамлакат бўйича Э.м.нинг асосий экин билан бандлиги ихтисослашув ва алмашлаб экиш негизини ташкил этади. Мас, 1988 йилда Ўзбекистонда Э.м.нинг 70% ғўза, 3,8% дон экинлари, 5,8 % маккажўхори, 4,2% сабзавотполиз экинлари ва картошка, 16,2% беда билан банд бўлган. 2003 йилда эса дон экинлари 47,3%, шу жумладан, буғдой 39,8%, техника экинлари 38,1, шу жумладан, ғўза 36,8%, картошка 1,3%, сабзавот ва полиз экинлари 4,9, емхашак экинлари 8,3% дан иборат бўдди.
Экинлар гуруҳлари ёки турлари, мас, ғалла, сабзавот, ғўза Э.м.ни аниқ ҳисоблаш қ.х. ялпи маҳсулоти ҳажмини тўғри аниқлашга имкон беради (қ.Ялпи ҳосил).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.