Ekliptika
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 38-b. — ziyouz.com
Ekliptika (yun. — tutiliş) — Quyoşning osmon gumbazidagi körinma yillik harakat yöli. Bu harakat katta aylana böylab sodir bölib, osmon gumbazining sutkali harakatiga qarama-qarşi yönalgan va tezligi sutkasiga 59'8» ga teng. Quyoşning yillik körinma harakati Yerning Quyoş atrofidagi haqiqiy harakati natijasida kelib çiqadi. Yerning orbita tekisligi E. tekisligidan iborat. E. tekisligining ekvator tekisligiga örtaça oğmaligi ye=23°27'08»,26. E. va ekvator bir-biri bilan ikki nuqtada — bahorgi teng kunlik va kuzgi teng kunlik nuqtalarida kesişadi. E. zodiaqdagi 12 ta yulduz turkumidan ötadi. E. tekisligi osmon koordinatalari sistemasida asosiy tekisliklardan biri hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭКЛИПТИКА (юн. — тутилиш) — Қуёшнинг осмон гумбазидаги кўринма йиллик ҳаракат йўли. Бу ҳаракат катта айлана бўйлаб содир бўлиб, осмон гумбазининг суткали ҳаракатига қарама-қарши йўналган ва тезлиги суткасига 59’8» га тенг. Қуёшнинг йиллик кўринма ҳаракати Ернинг Қуёш атрофидаги ҳақиқий ҳаракати натижасида келиб чиқади. Ернинг орбита текислиги Э. текислигидан иборат. Э. текислигининг экватор текислигига ўртача оғмалиги е=23°27’08»,26. Э. ва экватор бир-бири билан икки нуқтада — баҳорги тенг кунлик ва кузги тенг кунлик нуқталарида кесишади. Э. зодиақдаги 12 та юлдуз туркумидан ўтади. Э. текислиги осмон координаталари системасида асосий текисликлардан бири ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.