Eksperiment
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 47–48-b. — ziyouz.com
Eksperiment (lot. yexreptepgşp — tajriba, sinab köriş) — fanda narsa va hodisalarni sezgipredmet faoliyati bilan tadqiq qiliş, örganiş. Kuzatişga qaraganda yuksakroq biliş usuli. Mohiyate'tibori bilan tajriba tuşunçasini ifodalasada, E. fanga nisbatan işlatiladi. E. zarur şartşaroit yaratişni, turli vositalar bilan obyektni qayd etişni yoki hodisani sun'iy ravişda yuzaga keltirişni, tegişli texnika va moslamalarni tatbiq etiş va ölçaş işini öz içiga oladi. E. biliş obyektini takror hosil qiladi, farazlarni tekşiradi. E. insonning obyektga moddiy ta'sir körsatişiga, voqelikni amaliy özlaştirişiga, bilimlarni boyitiş va rivojlantirişga yordam beradi. Tabiiy va texnika fanlarida E.dan haqiqatni biliş va uni isbotlaş vositasi sifatida foydalaniladi. E. ijtimoiy hodisalarni, xususan, ijtimoiy fanlarni tadqiq etişda ham keng qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭКСПЕРИМЕНТ (лот. ехрептепгшп — тажриба, синаб кўриш) — фанда нарса ва ҳодисаларни сезгипредмет фаолияти билан тадқиқ қилиш, ўрганиш. Кузатишга қараганда юксакроқ билиш усули. Моҳиятэътибори билан тажриба тушунчасини ифодаласада, Э. фанга нисбатан ишлатилади. Э. зарур шартшароит яратишни, турли воситалар билан объектни қайд этишни ёки ҳодисани сунъий равишда юзага келтиришни, тегишли техника ва мосламаларни татбиқ этиш ва ўлчаш ишини ўз ичига олади. Э. билиш объектини такрор ҳосил қилади, фаразларни текширади. Э. инсоннинг объектга моддий таъсир кўрсатишига, воқеликни амалий ўзлаштиришига, билимларни бойитиш ва ривожлантиришга ёрдам беради. Табиий ва техника фанларида Э.дан ҳақиқатни билиш ва уни исботлаш воситаси сифатида фойдаланилади. Э. ижтимоий ҳодисаларни, хусусан, ижтимоий фанларни тадқиқ этишда ҳам кенг қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.