Ekssentrisitet
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 56-b. — ziyouz.com
Ekssentrisitet (lot. yex «ajraliş» ma'nosini bildiradigan old qöşimça va — markaz) — 1) konus kesimdati bir nuqtadan fokustaça bölgan masofaning öşa nuqtadan toki direkpgrisataça bölgan masofaga nisbati. Konus kesimning şaklini ifodalaydi. E.i bir xil konus kesimlar öxşaş böladi. Ellipssa E. 1 dan kiçik, giperbolape. 1 dan katta, parabolada 1 ga teng. Ellips va giperbola uçun E.ni ularning fokuslari orasidagi masofasining katta yoki haqiqiy öqqa nisbati sifatida aniqlaş mumkin; 2) orbita E.si — osmon jismining şaklini ifodalovçi orbita elementi ye harfi bilan belgilanadi, ye ning qiymatiga qarab, osmon jismi orbitasi ellips (ye</), parabola (ye=1) yoki giperbola (ye>1) şaklida bölişi mumkin. Ba'zan, elliptik orbita uçun E. örniga E. burçagi f tuşunçasi kiritiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭКСЦЕНТРИСИТЕТ (лот. ех «ажралиш» маъносини билдирадиган олд қўшимча ва — марказ) — 1) конус кесимдати бир нуқтадан фокустача бўлган масофанинг ўша нуқтадан токи дирекпгрисатача бўлган масофага нисбати. Конус кесимнинг шаклини ифодалайди. Э.и бир хил конус кесимлар ўхшаш бўлади. Эллипсца Э. 1 дан кичик, гиперболапэ. 1 дан катта, параболада 1 га тенг. Эллипс ва гипербола учун Э.ни уларнинг фокуслари орасидаги масофасининг катта ёки ҳақиқий ўққа нисбати сифатида аниқлаш мумкин; 2) орбита Э.си — осмон жисмининг шаклини ифодаловчи орбита элементи е ҳарфи билан белгиланади, е нинг қийматига қараб, осмон жисми орбитаси эллипс (е</), парабола (е=1) ёки гипербола (е>1) шаклида бўлиши мумкин. Баъзан, эллиптик орбита учун Э. ўрнига Э. бурчаги ф тушунчаси киритилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.