Ektoparazitlar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 56–57-b. — ziyouz.com
Ektoparazitlar (ekto... va yun. — tekinxör), taşqi parazitlar — xöjayin hayvon yoki ösimlik tanasi, poyasi sirtida yaşab, uning hisobiga oziqlanib yaşovçi organizmlar. Mas, vilt kasalligini qözğatuvçi zamburuğlar, ba'zi haşarotlar ösimlik E.dir. Odatda, parazitlar liçinkasi taşqi muhitning zararli ta'siridan xöjayinorganizm qalqoni (kalta şokilador afitis — kaliforniya qalqondorining paraziti, tillarang afitis — jigarrang qalqondor paraziti), soxta pillasi (karam paşşasining katta yoşli liçinkasi tanasida parazitlik qiluvçi aleoxara qönğizi liçinkasi) bilan himoyalangan böladi, ba'zan xöjayinorganizmlar kavaklarda, jonivorlar inida, öralgan barglarda va boşqalar yopiq yerlarda, ular bilan birga esa E. ham yaşaydi. E. xöjayinorganizmda yakkayakka yoki töptöp bölib rivojlanişi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭКТОПАРАЗИТЛАР (экто... ва юн. — текинхўр), ташқи паразитлар — хўжайин ҳайвон ёки ўсимлик танаси, пояси сиртида яшаб, унинг ҳисобига озиқланиб яшовчи организмлар. Мас, вилт касаллигини қўзғатувчи замбуруғлар, баъзи ҳашаротлар ўсимлик Э.дир. Одатда, паразитлар личинкаси ташқи муҳитнинг зарарли таъсиридан хўжайинорганизм қалқони (калта шокиладор афитис — калифорния қалқондорининг паразити, тилларанг афитис — жигарранг қалқондор паразити), сохта пилласи (карам пашшасининг катта ёшли личинкаси танасида паразитлик қилувчи алеохара қўнғизи личинкаси) билан ҳимояланган бўлади, баъзан хўжайинорганизмлар кавакларда, жониворлар инида, ўралган баргларда ва бошқалар ёпиқ ерларда, улар билан бирга эса Э. ҳам яшайди. Э. хўжайинорганизмда яккаякка ёки тўптўп бўлиб ривожланиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.