Elbarsxon
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 62-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 80%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Elbarsxon (? 1739.27.11) Xiva xoni (1728—39). Şohniyozxon öğli. E. davrida mamlakatda içki nizolar davom etgan. 1736 yil Şerğozixonnşi katta öğli Erğozi sulton Şohobodda unga qarşi kuraş boşlagan. Xonlikdagi manğitlar va qoraqalpoqlar ham boş kötargan. E. ularga qarşi kuraş bilan bir Qatorda qöşni davlatlar hududiga ham çopqunlar uyuştirgan. 1736 yil E. 3 ming turkman askarlarini Çin Vakil yovmut boşçiligida Xurosonga jönatgan. Bu qöşin Mand tekisligi va Olatoğ atrofida qizilboşlilar qöşini ustidan zafar qozonib, katta ölja bilan qaytgan. Bu paytda Nodirşoh Şemaxani bosib olib Ganjada turgan edi. 1738 yil Nodirşohning öğli Rizoquli mirza Balxni egallab, Movarounnahrga yuriş boşlagan. Buxoro xoni Abulfayzxon E.dan kömak söragan. E. katta köşin bilan Buxoroga otlangan, biroq yölda Abulfayzxonni qizilboşlilar bilan sulh tuzganidan voqif bölgaç, orqaga qaytgan. 1739 yil fev.da E. özbek va turkmanlardan taşkil topgan qöşin bilan Xurosonga yuriş qilib, Niso va Obivard atrofini talontoroj qilib Xivaga qaytgan. 1739 yil oktyabrda Nodirşoh Buxoroni olib, Xivaga qöşin tortgan. Tuyamöyin, Pitnak, Hazoraspda xivaliklar mağlub bölgan. Eron qöşini Xonqani 7 kunlik qamaldan söng egallagan, E. va uning 20 ta amiri asir olingan. Nodirşoh ularni qatl ettirib, Xivaga yuriş qilgan va 3 kunlik qamaldan söng uni bosib olgan.
Ad.: Materialn po istorii kazaxskix xanstv XV-XVIII vv., AlmaAta, 1969.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭЛБАРСХОН (? 1739.27.11) Хива хони (1728—39). Шоҳниёзхон ўғли. Э. даврида мамлакатда ички низолар давом этган. 1736 йил Шерғозихоннши катта ўғли Эрғози султон Шоҳободда унга қарши кураш бошлаган. Хонликдаги манғитлар ва қорақалпоқлар ҳам бош кўтарган. Э. уларга қарши кураш билан бир Қаторда қўшни давлатлар ҳудудига ҳам чопқунлар уюштирган. 1736 йил Э. 3 минг туркман аскарларини Чин Вакил ёвмут бошчилигида Хуросонга жўнатган. Бу қўшин Манд текислиги ва Олатоғ атрофида қизилбошлилар қўшини устидан зафар қозониб, катта ўлжа билан қайтган. Бу пайтда Нодиршоҳ Шемахани босиб олиб Ганжада турган эди. 1738 йил Нодиршоҳнинг ўғли Ризоқули мирза Балхни эгаллаб, Мовароуннаҳрга юриш бошлаган. Бухоро хони Абулфайзхон Э.дан кўмак сўраган. Э. катта кўшин билан Бухорога отланган, бироқ йўлда Абулфайзхонни қизилбошлилар билан сулҳ тузганидан воқиф бўлгач, орқага қайтган. 1739 йил фев.да Э. ўзбек ва туркманлардан ташкил топган қўшин билан Хуросонга юриш қилиб, Нисо ва Обивард атрофини талонторож қилиб Хивага қайтган. 1739 йил октябрда Нодиршоҳ Бухорони олиб, Хивага қўшин тортган. Туямўйин, Питнак, Ҳазораспда хиваликлар мағлуб бўлган. Эрон қўшини Хонқани 7 кунлик қамалдан сўнг эгаллаган, Э. ва унинг 20 та амири асир олинган. Нодиршоҳ уларни қатл эттириб, Хивага юриш қилган ва 3 кунлик қамалдан сўнг уни босиб олган.
Ад.: Материалн по истории казахских ханств ХV-ХVIII вв., АлмаАта, 1969.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.