Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Elegiya

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 64-b. — ziyouz.com

    Elegiya — 1) lirik poeziya janrlaridan; ğamgin ruhdagi lirik şe'r. E.ning asosçisi yunon şoiri Kallin (mil. av. 7-asrning 1-yarmi) hisoblanadi. Yunonistonda Tirtey, Mimnerm, Solon, Feognid, Fokilid va boşqalar E. yozganlar. Romantizm uslubida yozilgan E.larda hayotdan qoniqmaslik, hasrat motivlari ustivorlik qilgan. Fransuz E.larida emotsionallik, psixologizm, nazokat ortdi. Rus E.si 18-asrda paydo böddi va V. A.Jukovskiy, K.N. Batyuşkov ijodida rivojlandi. A.S. Puşkin bu janr uslubi, mavzusini yangiladi. 20—30ylar özbek lirikasida E.ning dastlabki namunalari paydo böldi. Hamzaning Tursunoyga, Çölponning özbek qizlari taqdiriga bağişlangan şe'rlarida E.ga xos qayğu motivlari, ğamgin kayfiyat öz ifodasini topdi. Keyinçalik Oybek, H.Olimjon va boşqalar şoirlar özbek E.sining eng yaxşi namunalarini yaratdilar; 2)musiqada — öyçan, hazin, ba'zan motamsaro xarakterdagi vokal yoki çolğu asar. Mustaqil janr sifatida 17-asrdan ma'lum (G.Pyorsell va boşqalar). Yuksak namunalarini J. Massne (ovoz, violonçel va fortepiano), M. Glinka, N. Myaskovskiy (romanslar), P. Çaykovskiy (torli orkestr uçun), S. Raxmaninov («Elegik trio» va boşqalar), N. Metner (sonataE.si, fortepiano uçun), 20-asrda I.Stravinskiy, B.Bartok va boşqalar yaratgan. Özbekistonda M. Burhonov (violonçel va fortepiano uçun), A. Kozlovskiy (5 ta, violonçel uçun) E.lari tanilgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЭЛЕГИЯ — 1) лирик поэзия жанрларидан; ғамгин руҳдаги лирик шеър. Э.нинг асосчиси юнон шоири Каллин (мил. ав. 7-асрнинг 1-ярми) ҳисобланади. Юнонистонда Тиртей, Мимнерм, Солон, Феогнид, Фокилид ва бошқалар Э. ёзганлар. Романтизм услубида ёзилган Э.ларда ҳаётдан қониқмаслик, ҳасрат мотивлари устиворлик қилган. Француз Э.ларида эмоционаллик, психологизм, назокат ортди. Рус Э.си 18-асрда пайдо бўдди ва В. А.Жуковский, К.Н. Батюшков ижодида ривожланди. А.С. Пушкин бу жанр услуби, мавзусини янгилади. 20—30йлар ўзбек лирикасида Э.нинг дастлабки намуналари пайдо бўлди. Ҳамзанинг Турсунойга, Чўлпоннинг ўзбек қизлари тақдирига бағишланган шеърларида Э.га хос қайғу мотивлари, ғамгин кайфият ўз ифодасини топди. Кейинчалик Ойбек, Ҳ.Олимжон ва бошқалар шоирлар ўзбек Э.сининг энг яхши намуналарини яратдилар; 2)мусиқада — ўйчан, ҳазин, баъзан мотамсаро характердаги вокал ёки чолғу асар. Мустақил жанр сифатида 17-асрдан маълум (Г.Пёрселл ва бошқалар). Юксак намуналарини Ж. Массне (овоз, виолончель ва фортепиано), М. Глинка, Н. Мясковский (романслар), П. Чайковский (торли оркестр учун), С. Рахманинов («Элегик трио» ва бошқалар), Н. Метнер (сонатаЭ.си, фортепиано учун), 20-асрда И.Стравинский, Б.Барток ва бошқалар яратган. Ўзбекистонда М. Бурҳонов (виолончель ва фортепиано учун), А. Козловский (5 та, виолончель учун) Э.лари танилган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.