Elektr birliklar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 69-b. — ziyouz.com
Elektr birliklar — elektr kattaliklarining birliklari. Mutlaq elektrostatik birliklar tizimi (SGSE) va Xalqaro birliklar tizimi (SI) tarkibiga kiruvçi MKSA tizimi mavjud. SGSE tizimida elektr miqaori birligi Kulon konunidan aniqlanadi va zaryadning mutlaq elektrostatik birligi deb ataladi. Bu tizimda santimetr, gramm va sekundni asosiy birlik qilib tanlab va zaryadning mutlaq elektrostatik birligidan foydalanib, barça elektr kattaliklarning ölçov birliklari aniklanadi. SI tizimida törtinçi asosiy birlik sifatida tok kuçi birligi amper (A) qabul qilingan. Metr (m), kilogramm (kg), sekund (s) va amper (A) asosiy birliklarni asos qilib olib, qolgan barça elektr kattaliklar birliklari — hosilaviy birliklar: kulon, volt, om, farada va boşqalar tegişli fizik munosabatlardan foydalanib aniqlanadi. Heç qaysi birliklar tizimiga kirmagan elektr birliklar: elektronvolt (eV), kiloelektronvolt (keV), megaelektronvolt (MeV) (1eV = 1,602071019J).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭЛЕКТР БИРЛИКЛАР — электр катталикларининг бирликлари. Мутлақ электростатик бирликлар тизими (СГСЭ) ва Халқаро бирликлар тизими (СИ) таркибига кирувчи МКСА тизими мавжуд. СГСЭ тизимида электр миқаори бирлиги Кулон конунидан аниқланади ва заряднинг мутлақ электростатик бирлиги деб аталади. Бу тизимда сантиметр, грамм ва секундни асосий бирлик қилиб танлаб ва заряднинг мутлақ электростатик бирлигидан фойдаланиб, барча электр катталикларнинг ўлчов бирликлари аникланади. СИ тизимида тўртинчи асосий бирлик сифатида ток кучи бирлиги ампер (А) қабул қилинган. Метр (м), килограмм (кг), секунд (с) ва ампер (А) асосий бирликларни асос қилиб олиб, қолган барча электр катталиклар бирликлари — ҳосилавий бирликлар: кулон, вольт, ом, фарада ва бошқалар тегишли физик муносабатлардан фойдаланиб аниқланади. Ҳеч қайси бирликлар тизимига кирмаган электр бирликлар: электронвольт (эВ), килоэлектронвольт (кэВ), мегаэлектронвольт (МэВ) (1эВ = 1,602071019Ж).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.