Elektr ötkazgiçlar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 78-b. — ziyouz.com
Elektr ötkazgiçlar — elektr ötkazuvçanlik xossasi yuqori (elektr tokini yaxşi ötkazadigan) va soliştirma qarşiligi kiçik (r<10~4 omsm) bölgan moddalar. Soliştirma qarşiligi katta (r~ 1014—1022 omsm) moddalar izolyatorlar, bular bilan ötkazgiçlar örtasidagi moddalar esa yarimötkazgiçlar deyiladi. E. ö. jumlasiga metallar, elektrolitlar va plazmalar kiradi. Metallarda erkin elektronlar, elektrolitlarda musbat va manfiy ionlar, plazmalarda esa erkin elektronlar, musbat va manfiy ionlar tok taşuvçilar vazifasini bajaradi. Köpgina metallar va ba'zi yarimötkazgiçlar past trada öta ötkazuvçan (elektr ötkaziş qarşiligi nolgaça pasaygan) holatga ötadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭЛЕКТР ЎТКАЗГИЧЛАР — электр ўтказувчанлик хоссаси юқори (электр токини яхши ўтказадиган) ва солиштирма қаршилиги кичик (р<10~4 омсм) бўлган моддалар. Солиштирма қаршилиги катта (р~ 1014—1022 омсм) моддалар изоляторлар, булар билан ўтказгичлар ўртасидаги моддалар эса яримўтказгичлар дейилади. Э. ў. жумласига металлар, электролитлар ва плазмалар киради. Металларда эркин электронлар, электролитларда мусбат ва манфий ионлар, плазмаларда эса эркин электронлар, мусбат ва манфий ионлар ток ташувчилар вазифасини бажаради. Кўпгина металлар ва баъзи яримўтказгичлар паст трада ўта ўтказувчан (электр ўтказиш қаршилиги нолгача пасайган) ҳолатга ўтади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.