Elektr peç
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 72–73-b. — ziyouz.com
Elektr peç — elektr hodisalarining issiqlik ajratiş xossasidan foydalaniladigan eritiş yoki qizdiriş peçi. Elektr energiyasini issiqlik energiyasiga aylantiriş usuliga köra, yoy peçi, şduksion peç, elektronnurli peç, dielektrik qizdiriş qurilmalari va boşqalar; işlatiliş sohalari böyiça sanoat, lab., kommunal xöjalik, uyrözğor uçun möljallangan xillarga bölinadi. E.p.da iş muhiti (havo, agressiv muhit, inert atmosfera va boşqalar), tok çastotasi, tuzilişi muhim körsatkiçlar hisoblanadi. Bunday peçlarda iş jarayonini avtomatlaştiriş oson, unda kuyindi deyarli bölmaydi.
Bir yöla texnologik, issiqlik texnikasi va elektrotexnika vazifalarini bajaradigan E.p.lari bor. Ular elektr peç qurilmasi deb atayaadi. Ularning tarkibiga E.p., kuç jihozlari (transformator, töğrilagiç, yuqori çastotali generator, lampali generator), qöşimça elektr jihozlari (drossel, ballast qarşilik, kondensator, anodli töğrilagiç va boşqalar), nazoratölçaş asboblari, pirometrik apparatura, avtomatik rostlaş qurilmasi va boşqalar kiradi. Temir rudalaridan çöyan eritib olinadigan E.p. elektr domna peçi deb ataladi. Bunday peçlar hozir deyarli qöllanmaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭЛЕКТР ПЕЧЬ — электр ҳодисаларининг иссиқлик ажратиш хоссасидан фойдаланиладиган эритиш ёки қиздириш печи. Электр энергиясини иссиқлик энергиясига айлантириш усулига кўра, ёй печи, шдукцион печь, электроннурли печь, диэлектрик қиздириш қурилмалари ва бошқалар; ишлатилиш соҳалари бўйича саноат, лаб., коммунал хўжалик, уйрўзғор учун мўлжалланган хилларга бўлинади. Э.п.да иш муҳити (ҳаво, агрессив муҳит, инерт атмосфера ва бошқалар), ток частотаси, тузилиши муҳим кўрсаткичлар ҳисобланади. Бундай печларда иш жараёнини автоматлаштириш осон, унда куйинди деярли бўлмайди.
Бир йўла технологик, иссиқлик техникаси ва электротехника вазифаларини бажарадиган Э.п.лари бор. Улар электр печь қурилмаси деб атаяади. Уларнинг таркибига Э.п., куч жиҳозлари (трансформатор, тўғрилагич, юқори частотали генератор, лампали генератор), қўшимча электр жиҳозлари (дроссель, балласт қаршилик, конденсатор, анодли тўғрилагич ва бошқалар), назоратўлчаш асбоблари, пирометрик аппаратура, автоматик ростлаш қурилмаси ва бошқалар киради. Темир рудаларидан чўян эритиб олинадиган Э.п. электр домна печи деб аталади. Бундай печлар ҳозир деярли қўлланмайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.