Elektrod
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 81-b. — ziyouz.com
Elektrod (elektro... va yun. poyok — yöl) — 1) payvandlaş elektrodi — payvandlaş, eritiş yoki kesib tuşiriş vaqtida detalga elektr toki beradigan element (plastinka, rolik yoki sterjen). Metall, kamdankam hollarda kömir sirtiga legirlovçi,, oksidlovçi va barqarorlovçi kimyoviy modda qoplab tayyorlanadi. E.ning eriydigan, erimaydigan (volfram va uglerodli pölat sterjenlar) va kontakt payvand uçun möljallangan turlari bor. Metall E. 0,3—12 mm diametrli qilib yasaladi; 2) p ye ç elektrodi — yoy peçi konstruksiyasining elementi; undan elektr toki peçning iş böşliğiga uzatiladi. Kömir, grafit, metalldan tayyorlanadi; 3) galvanik E. — ionli ötkazgiçga botirilgan element; elektron ötkazgiç hisoblanadi. Elektroliz vaqtida galvanik tok manbalari va boşqalarda işlatiladi; 4) elektron asbob E. i — plastinka, tör, silindr va boşqalar şaklda yasaladi. Turli maqsadlarda işlatiladi. Mas, katod, fotokatod kabi E.lar elektronlar manbai hisoblanadi; törlar (boşqaruvçi, ekranlovçi, antidinatron) va elektron töplar asbob içida iş muhitida elektrodlar va ionlarning harakatini boşqarib turuvçi elektr maydonlar hosil qiliş uçun qöllaniladi. Anod elektronlar kollektori hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭЛЕКТРОД (электро... ва юн. пойок — йўл) — 1) пайвандлаш электроди — пайвандлаш, эритиш ёки кесиб тушириш вақтида деталга электр токи берадиган элемент (пластинка, ролик ёки стержень). Металл, камданкам ҳолларда кўмир сиртига легирловчи,, оксидловчи ва барқарорловчи кимёвий модда қоплаб тайёрланади. Э.нинг эрийдиган, эримайдиган (вольфрам ва углеродли пўлат стерженлар) ва контакт пайванд учун мўлжалланган турлари бор. Металл Э. 0,3—12 мм диаметрли қилиб ясалади; 2) п е ч ь электроди — ёй печи конструкциясининг элементи; ундан электр токи печнинг иш бўшлиғига узатилади. Кўмир, графит, металлдан тайёрланади; 3) гальваник Э. — ионли ўтказгичга ботирилган элемент; электрон ўтказгич ҳисобланади. Электролиз вақтида гальваник ток манбалари ва бошқаларда ишлатилади; 4) электрон асбоб Э. и — пластинка, тўр, цилиндр ва бошқалар шаклда ясалади. Турли мақсадларда ишлатилади. Мас, катод, фотокатод каби Э.лар электронлар манбаи ҳисобланади; тўрлар (бошқарувчи, экранловчи, антидинатрон) ва электрон тўплар асбоб ичида иш муҳитида электродлар ва ионларнинг ҳаракатини бошқариб турувчи электр майдонлар ҳосил қилиш учун қўлланилади. Анод электронлар коллектори ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.