Elektrokardiogramma
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 81–82-b. — ziyouz.com
Elektrokardiogramma I O G RA M M A (elektro., kardio... va gramma) (EKG) — yurak muskuli işlayotganda hosil bölgan elektr impulslari yozib olingan egri çiziq. E. elektrokardiograf yordamida qoğozga yoki fotoplyonkaga tuşiriladi. Butun gavdaga tarqaluvçi yurak toklari (harakat toklari) EKG si gavdaning turli qismlari (kökrak qafasi, qöl va oyoqlar)ga örnatilgan va elektrokardiografga ulangan elektrodlar bilan yozib olinadi. Hoz. zamon tibbiy texnika yutuqlari tekşirilayotgan odam ança uzoq masofada bölsa ham tele yoki radiouzatkiçlar yordamida EKGni yozib oliş imkoniyatiga ega. Bunday usullar oğir jismoniy sinovlarda, sportçilar, kosmonavtlar va boşqalarning yurak faoliyatini kuzatiş imkoniyatini beradi.
Soğlom odamlar EKGsi gavda tuzilişi, yoşi va boşqalarga boğliq. Ammo normal EKGda har doim yurak muskulining ketmaket qözğalişini aks ettiruvçi tişçalar va intervallar (oraliqlar)ni farq qiliş mumkin. Turli kasalliklarda EKG tişçalarining ölçami, oraliqlari va yönalişi, intervallar (segmentlar)ning davom etişi hamda joylagdişi ançagina özgaradi. EKG yordamida yurak ritmining turli özgarişlari, yurakning işemik kasalligi, miokard infarktining xarakteri va bosqiçlari aniqlanadi. EKG yurak kasalliklarini diagnostika qilişda boşqa usullardan samarliroq hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭЛ Е К Т РО К А РД И О Г РА М М А (электро., кардио... ва грамма) (ЭКГ) — юрак мускули ишлаётганда ҳосил бўлган электр импульслари ёзиб олинган эгри чизиқ. Э. электрокардиограф ёрдамида қоғозга ёки фотоплёнкага туширилади. Бутун гавдага тарқалувчи юрак токлари (ҳаракат токлари) ЭКГ си гавданинг турли қисмлари (кўкрак қафаси, қўл ва оёқлар)га ўрнатилган ва электрокардиографга уланган электродлар билан ёзиб олинади. Ҳоз. замон тиббий техника ютуқлари текширилаётган одам анча узоқ масофада бўлса ҳам теле ёки радиоузаткичлар ёрдамида ЭКГни ёзиб олиш имкониятига эга. Бундай усуллар оғир жисмоний синовларда, спортчилар, космонавтлар ва бошқаларнинг юрак фаолиятини кузатиш имкониятини беради.
Соғлом одамлар ЭКГси гавда тузилиши, ёши ва бошқаларга боғлиқ. Аммо нормал ЭКГда ҳар доим юрак мускулининг кетмакет қўзғалишини акс эттирувчи тишчалар ва интерваллар (оралиқлар)ни фарқ қилиш мумкин. Турли касалликларда ЭКГ тишчаларининг ўлчами, оралиқлари ва йўналиши, интерваллар (сегментлар)нинг давом этиши ҳамда жойлагдиши анчагина ўзгаради. ЭКГ ёрдамида юрак ритмининг турли ўзгаришлари, юракнинг ишемик касаллиги, миокард инфарктининг характери ва босқичлари аниқланади. ЭКГ юрак касалликларини диагностика қилишда бошқа усуллардан самарлироқ ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.