Elektron poçta
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 89-b. — ziyouz.com
Elektron poçta (e-mail) — ma'lumotlarni uzatiş tarmoği orqali axborotlarni bir foydalanuvçi elektron qutisidan boşqasinikiga jönatiş, qabul qiliş va ma'lum vaqtgaça saqlanişini ta'minlovçi dasturiytexnik vositalar töplami. E.p. axborotlarni tarmoqning bir punktidan boşqasiga tezkor uzatişni ta'minlaydi. E.p.da maxsus şlyuzlar orqali har xil elektron axborot tizimlari vositasida axborotlar dunyoning istalgan burçagiga uzatiladi. E.p.dan uzluksiz ravişda yoki ma'lum vaqt (seans)larda foydalaniş mumkin. E.p.20-asr ning 60-y.larida «katta» hisoblaş maşinalarida «köp foydalanuvçilar tartibi» dasturining işlatilişidan boşlangan. 1989 yilda birinçi marta tijorat poçta xizmatlari bilan internet örtasida aloqa örnatildi.
Özbekiston hududida E.p. xizmati 1990—91 yillarda ma'lumot uzatiş tarmoği operatorlari tomonidan taqsim etila boşlandi. 1997 yilda Toşkent poçtamti korxonasida «Ke1sot» tarmoği orqali E.p. xizmatlari punkti işga tuşirildi. Hozir Özbekistonda fuqarolar, korxonalar, xonadonlar internet tizimiga ulangan kompyuterlar va «Internet kafe»lar orqali E.p.dan foydalanadilar. Internetga çiqiş imkoniyati bölmagan mijozlar uçun «Özbekiston poçtasi» aksiyadorlik tarmoği orqali E.p. va gibrid poçta (poçtani qabul qiliş, işlov beriş va yetkaziş jarayonida E.p. va an'anaviy poçta resurslari işlatiladi) xizmatlarini yölga qöyiş işlari olib borilmoqda. Gibrid poçta orqali korxona, taşkilotlar va öquv muassasalaridan olingan axborot, xabar, reklama, taklifnoma, çaqiruv qoğozlari va boşqalar poçta xodimlari tomonidan oluvçilarning manzillariga yetkazilib beriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭЛЕКТРОН ПОЧТА (e-mail) — маълумотларни узатиш тармоғи орқали ахборотларни бир фойдаланувчи электрон қутисидан бошқасиникига жўнатиш, қабул қилиш ва маълум вақтгача сақланишини таъминловчи дастурийтехник воситалар тўплами. Э.п. ахборотларни тармоқнинг бир пунктидан бошқасига тезкор узатишни таъминлайди. Э.п.да махсус шлюзлар орқали ҳар хил электрон ахборот тизимлари воситасида ахборотлар дунёнинг исталган бурчагига узатилади. Э.п.дан узлуксиз равишда ёки маълум вақт (сеанс)ларда фойдаланиш мумкин. Э.п.20-аср нинг 60-й.ларида «катта» ҳисоблаш машиналарида «кўп фойдаланувчилар тартиби» дастурининг ишлатилишидан бошланган. 1989 йилда биринчи марта тижорат почта хизматлари билан интернет ўртасида алоқа ўрнатилди.
Ўзбекистон ҳудудида Э.п. хизмати 1990—91 йилларда маълумот узатиш тармоғи операторлари томонидан тақцим этила бошланди. 1997 йилда Тошкент почтамти корхонасида «Ке1сот» тармоғи орқали Э.п. хизматлари пункти ишга туширилди. Ҳозир Ўзбекистонда фуқаролар, корхоналар, хонадонлар интернет тизимига уланган компьютерлар ва «Интернет кафе»лар орқали Э.п.дан фойдаланадилар. Интернетга чиқиш имконияти бўлмаган мижозлар учун «Ўзбекистон почтаси» акциядорлик тармоғи орқали Э.п. ва гибрид почта (почтани қабул қилиш, ишлов бериш ва етказиш жараёнида Э.п. ва анъанавий почта ресурслари ишлатилади) хизматларини йўлга қўйиш ишлари олиб борилмоқда. Гибрид почта орқали корхона, ташкилотлар ва ўқув муассасаларидан олинган ахборот, хабар, реклама, таклифнома, чақирув қоғозлари ва бошқалар почта ходимлари томонидан олувчиларнинг манзилларига етказилиб берилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.