Eliminatsiya
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 105-b. — ziyouz.com
Eliminatsiya (lot. — ostonadan çiqaraman, olib taşlayman) — taşqi muhitning har xil abiotik va biotik omillari ta'sirida organizmlarning halok bölişi. E. yaşab qolişning teskari ma'nosi. Tabiiy tanlaniş va evolyutsiya jarayoni yönalişini örganişda E. şakllari turli tarzda tasnif qilinadi. Odatda, E. umumiy (tanlanmaydigan) va tanlanadigan şakllarga ajratiladi. Umumiy E. — populyatsiyaga turning ekologik plastikligidan çetga çiqadigan muhit omillarining ta'siri natijasida individlarning ommaviy qirilib ketişidan iborat. Tanlanadigan E.— yaşaş uçun kuraş ta'sirida tur individlarining atrof muhit omillariga kamroq moslaşgan qismining halok bölişi. Tanlanadigan E. tabiiy tanlaniş ta'siri intensivligining körsatkiçi hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭЛИМИНАЦИЯ (лот. — остонадан чиқараман, олиб ташлайман) — ташқи муҳитнинг ҳар хил абиотик ва биотик омиллари таъсирида организмларнинг ҳалок бўлиши. Э. яшаб қолишнинг тескари маъноси. Табиий танланиш ва эволюция жараёни йўналишини ўрганишда Э. шакллари турли тарзда тасниф қилинади. Одатда, Э. умумий (танланмайдиган) ва танланадиган шаклларга ажратилади. Умумий Э. — популяцияга турнинг экологик пластиклигидан четга чиқадиган муҳит омилларининг таъсири натижасида индивидларнинг оммавий қирилиб кетишидан иборат. Танланадиган Э.— яшаш учун кураш таъсирида тур индивидларининг атроф муҳит омилларига камроқ мослашган қисмининг ҳалок бўлиши. Танланадиган Э. табиий танланиш таъсири интенсивлигининг кўрсаткичи ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.