Elita
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 106-b. — ziyouz.com
Elita (frans. — eng yaxşi, sara) — sotsiologiya va siyosatşunoslikdagi tuşunça. Jamiyatda boşqaruv vazifalarini bajaruvçi, fan va madaniyatni rivojlantiruvçi oliy imtiyozli ijtimoiy qatlamni anglatadi. E. nazariyasi Platon, Karleyl, Nitsşe tomonidan olğa surilgan bölsa ham, qaraşlar tizimi sifatida 20-asrda V. Pareto, G.Mosko, Ç.Mills va boşqalar tomonidan ta'riflab berildi. Uşbu nazariyaga qöra, E. tuğma iste'dodli odamlar orasidan paydo böladi. E.ning 5 toifasi — siyosiy, iqtisodiy, ma'muriy, harbiy va mafkuraviy E. ajratib körsatiladi. Ular bir-biriga moslaşadi va totalitarizm vujudga kelişining oldi olinadi. Iqtisodiy E.ga, jumladan, yirik biznesmenlar, sanoatning yetakçilari, moliya magnatlari kiritiladi, ular oldindan köra biliş, taşabbuskorlik va işbilarmonlik iste'dodi bölgan şaxslar hisoblanadi. E. nazariyasiga köra, taşabbuskor va işçan har qanday odam, işi yurişib ketsa, E.ga kirişi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭЛИТА (франц. — энг яхши, сара) — социология ва сиёсатшуносликдаги тушунча. Жамиятда бошқарув вазифаларини бажарувчи, фан ва маданиятни ривожлантирувчи олий имтиёзли ижтимоий қатламни англатади. Э. назарияси Платон, Карлейл, Ницше томонидан олға сурилган бўлса ҳам, қарашлар тизими сифатида 20-асрда В. Парето, Г.Моско, Ч.Миллс ва бошқалар томонидан таърифлаб берилди. Ушбу назарияга қўра, Э. туғма истеъдодли одамлар орасидан пайдо бўлади. Э.нинг 5 тоифаси — сиёсий, иқтисодий, маъмурий, ҳарбий ва мафкуравий Э. ажратиб кўрсатилади. Улар бир-бирига мослашади ва тоталитаризм вужудга келишининг олди олинади. Иқтисодий Э.га, жумладан, йирик бизнесменлар, саноатнинг етакчилари, молия магнатлари киритилади, улар олдиндан кўра билиш, ташаббускорлик ва ишбилармонлик истеъдоди бўлган шахслар ҳисобланади. Э. назариясига кўра, ташаббускор ва ишчан ҳар қандай одам, иши юришиб кетса, Э.га кириши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.