Eltuzarxon
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 116-b. — ziyouz.com
Eltuzarxon ELTUZARXON, Eltuzar Muhammad Bahodirxon (? — 1806) — qönğirotlar sulolasidan bölgan birinçi Xiva xoni (1804—06). Avaz inoqning öğli. Otasi vafotidan söng E. soxta xon Abulğozi V ni taxtdan tuşirib, özini xon deb e'lon qilgan. Şu tariqa u Xivada qönğirot avlodidan bölgan xonlar sulolasini boşlab bergan. Bu sulola 1920 yilga qadar Xiva xonligini idora qilib kelgan. E. xonlikda markazlaşgan davlat siyosati yurgiziş uçun harakat qilgan. 1804 yil E. Buxoro hududiga bostirib kirgan. Biroq Amudaryo böyidagi hal qiluvçi jangda xivaliklar yengilgan. E. davrida bir qança me'moriy obidalar (mas, Xivadagi Köriniş xona) bunyod etilgan. Unyng saroyida tarixçi, şoir va davlat arbobi Munis ijod qilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭЛТУЗАРХОН, Элтузар Муҳаммад Баҳодирхон (? — 1806) — қўнғиротлар сулоласидан бўлган биринчи Хива хони (1804—06). Аваз иноқнинг ўғли. Отаси вафотидан сўнг Э. сохта хон Абулғози V ни тахтдан тушириб, ўзини хон деб эълон қилган. Шу тариқа у Хивада қўнғирот авлодидан бўлган хонлар сулоласини бошлаб берган. Бу сулола 1920 йилга қадар Хива хонлигини идора қилиб келган. Э. хонликда марказлашган давлат сиёсати юргизиш учун ҳаракат қилган. 1804 йил Э. Бухоро ҳудудига бостириб кирган. Бироқ Амударё бўйидаги ҳал қилувчи жангда хиваликлар енгилган. Э. даврида бир қанча меъморий обидалар (мас, Хивадаги Кўриниш хона) бунёд этилган. Унйнг саройида тарихчи, шоир ва давлат арбоби Мунис ижод қилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.