Embiyalar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 122-b. — ziyouz.com
Embiyalar — haşarotlar turkumi. Uz. 1,5—22 mm. Qanotlari kalta, 2 juft; odatda, faqat erkaklarida rivojlangan. Ayrim turlarida ikkala jins ham qanotsiz. Oğiz organlari kemiruvçi. Möylovlari boşidan uzunroq. Oldingi oyoqlari uçki qismida pufaksimon; ipak hosil qiluvçi suyuqlik işlab çiqaradigan bezlari bor. Qorin bölimining uçki qismida 2 böğimli ösimtasi joylaşgan. Liçinkasi voyaga yetgan davriga öxşaş; çala özgariş orqali rivojlanadi, 200 ga yaqin turi ma'lum; asosan, tropik va subtropik hududlarda tarqalgan; köproq örmonlarda oila bölib inda yaşaydi. Daraxtlar örta dengiz, pöstloği va toşlar os embiyasi. tiga, tuproqqa ipak iplardan köp tarmoqli naysimon in quradi. Ösimlikxör, ayrim turlari ösimliklarga birmunça ziyon yetkazadi; ba'zi turlari yirtqiç. Qrim va Kavkazda relikt E., Örta Osiyo hududida qanotsiz turkiston E.i tarqalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭМБИЯЛАР — ҳашаротлар туркуми. Уз. 1,5—22 мм. Қанотлари калта, 2 жуфт; одатда, фақат эркакларида ривожланган. Айрим турларида иккала жинс ҳам қанотсиз. Оғиз органлари кемирувчи. Мўйловлари бошидан узунроқ. Олдинги оёқлари учки қисмида пуфаксимон; ипак ҳосил қилувчи суюқлик ишлаб чиқарадиган безлари бор. Қорин бўлимининг учки қисмида 2 бўғимли ўсимтаси жойлашган. Личинкаси вояга етган даврига ўхшаш; чала ўзгариш орқали ривожланади, 200 га яқин тури маълум; асосан, тропик ва субтропик ҳудудларда тарқалган; кўпроқ ўрмонларда оила бўлиб инда яшайди. Дарахтлар ўрта денгиз, пўстлоғи ва тошлар ос эмбияси. тига, тупроққа ипак иплардан кўп тармоқли найсимон ин қуради. Ўсимликхўр, айрим турлари ўсимликларга бирмунча зиён етказади; баъзи турлари йиртқич. Қрим ва Кавказда реликт Э., Ўрта Осиё ҳудудида қанотсиз туркистон Э.и тарқалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.