Emboliya
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 122-b. — ziyouz.com
Emboliya (yun. — tiqin) — qon tomirlariga embollar, ya'ni qon oqimi bilan kelgan zarraça (qon quyqasi va h.k.) ning tiqilib qolişi. Köproq miya tomirlari tromboemboliya bilan zararlanadi. Yoğ, havo, gaz, bakterial va boşqalar E. farqlanadp. Yoğ E.si yirik suyaklar singanda yoki ilik yalliğlanganda qon tomirlari yöliga yoğ tomçilari tuşişidan, gaz E.si qon tarkibidagi gazning qondan ajralib çiqişi natijasida röy beradi. Bakterial E.da bakteriya yoki zamburuğlar töplami tomirlar yöliga tiqilib qoladi. Içki a'zolar va harakat a'zolari E.sida qon aylanişi buziladn, bu infarkt, gangrena va boşqalar kasalliklarga olib keladi. E. öpka, bronxlar travmatik jarohatlanganda ham yuzaga ksladi. Upka arteriyasi, tomirlar, miya, yurak E.si ölimga sabab bölişi mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭМБОЛИЯ (юн. — тиқин) — қон томирларига эмболлар, яъни қон оқими билан келган заррача (қон қуйқаси ва ҳ.к.) нинг тиқилиб қолиши. Кўпроқ мия томирлари тромбоэмболия билан зарарланади. Ёғ, ҳаво, газ, бактериал ва бошқалар Э. фарқланадп. Ёғ Э.си йирик суяклар синганда ёки илик яллиғланганда қон томирлари йўлига ёғ томчилари тушишидан, газ Э.си қон таркибидаги газнинг қондан ажралиб чиқиши натижасида рўй беради. Бактериал Э.да бактерия ёки замбуруғлар тўплами томирлар йўлига тиқилиб қолади. Ички аъзолар ва ҳаракат аъзолари Э.сида қон айланиши бузиладн, бу инфаркт, гангрена ва бошқалар касалликларга олиб келади. Э. ўпка, бронхлар травматик жароҳатланганда ҳам юзага кслади. Упка артерияси, томирлар, мия, юрак Э.си ўлимга сабаб бўлиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.