Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Empirizm

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 127-b. — ziyouz.com

    Empirizm (yun. yetreta — tajriba) — falsafiy oqim; hissiy tajribani bilişning birdanbir manbai deb hisoblaydi. Ratsionalizmgl qaramaqlrşi turadi. Tajribani, hissiy bilişni mutlaqlaştiriş, ratsional biliş (tuşunçalar, nazariyalar) ahamiyatini pasaytiriş E.ga xos jihatlardir. E. yaxlit gnoseologik konsepsiya sifatida 17—!8-asrlarda şakllandi (F.Bekon, T.Gobbs, J.Lokk, J.Berkli, D.Yum); E.ning ayrim belgilarini pozitivizm, neopozitivizm (mantiqiy E.)da köriş mumkin. 19-asrda E.ning asosiy vakili sifatida ingliz faydasufi E.S.Milltanildi. Hoz. zamon fizikasi E.ning mantiqiy yönalişiga tayanadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЭМПИРИЗМ (юн. етрета — тажриба) — фалсафий оқим; ҳиссий тажрибани билишнинг бирданбир манбаи деб ҳисоблайди. Рационализмгл қарамақлрши туради. Тажрибани, ҳиссий билишни мутлақлаштириш, рационал билиш (тушунчалар, назариялар) аҳамиятини пасайтириш Э.га хос жиҳатлардир. Э. яхлит гносеологик концепция сифатида 17—!8-асрларда шаклланди (Ф.Бэкон, Т.Гоббс, Ж.Локк, Ж.Беркли, Д.Юм); Э.нинг айрим белгиларини позитивизм, неопозитивизм (мантиқий Э.)да кўриш мумкин. 19-асрда Э.нинг асосий вакили сифатида инглиз файдасуфи Э.С.Милльтанилди. Ҳоз. замон физикаси Э.нинг мантиқий йўналишига таянади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.