Endokard
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 132-b. — ziyouz.com
Endokard (endo... va yun. — yurak) — yurak devorining içki qavati; yurak muskul qavatining içki yuzasini qoplab turadigan yupqa parda. E. talaygina elastik tolalar, silliq muskul tolalari kollagenli biriktiruvçi töqimadan tuzilgan. E. pardasining içkari (qorinça va bölmaça böşliqlari)ga qaragan yuzasi endoteliy bilan qoilangan, şu sababdan yurakning içki yuzasi silliqbölib körinadi. E. yurakning hamma bölimlarini bir xilda qoplamagan, yurak quloğida — qorinçalarida endokard birmunça yupqa, bölmaçalarning içki yuzasida esa bir oz qalin böladi, şu sababli u tiniqroq körinadi. E.da nerv oxirlari köp. E. atrioventrikulyar teşiklar hamda aorta va öpkaning boşlaniş joyidagi teşiklarda burma (dublikatura) hosil qilib, atrioventrikulyar (tavaqali) yarimoysimon klapanlarni vujudga keltiradi. E.ning yalliğlanişi endokardit deyiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭНДОКАРД (эндо... ва юн. — юрак) — юрак деворининг ички қавати; юрак мускул қаватининг ички юзасини қоплаб турадиган юпқа парда. Э. талайгина эластик толалар, силлиқ мускул толалари коллагенли бириктирувчи тўқимадан тузилган. Э. пардасининг ичкари (қоринча ва бўлмача бўшлиқлари)га қараган юзаси эндотелий билан қоиланган, шу сабабдан юракнинг ички юзаси силлиқбўлиб кўринади. Э. юракнинг ҳамма бўлимларини бир хилда қопламаган, юрак қулоғида — қоринчаларида эндокард бирмунча юпқа, бўлмачаларнинг ички юзасида эса бир оз қалин бўлади, шу сабабли у тиниқроқ кўринади. Э.да нерв охирлари кўп. Э. атриовентрикуляр тешиклар ҳамда аорта ва ўпканинг бошланиш жойидаги тешикларда бурма (дубликатура) ҳосил қилиб, атриовентрикуляр (тавақали) яримойсимон клапанларни вужудга келтиради. Э.нинг яллиғланиши эндокардит дейилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.