Enriko Fermi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 102-b. — ziyouz.com
Fermi Enriko FERMI (Fermi) Enriko (1901.29.9, Rim — 1954.28.11, Çikago) — italyan fizigi. Milliy akademiya a'zosi (1935). Piza un-tini tugatgan (1922). Gyottingen, Leyden, Rim, Florentiy un-tlarida işlagan. Rim un-ti prof. (192638), AQŞga köçib ötgan (1938), Kolumbiya un-ti prof. (193942), Çikago un-ti prof. (1942—45). LosAlamos lab. bölim boşligi (1944— 45), Çikago yadro tadqiqotlari intida prof. (1946 y.dan). Ilmiy işlari atom va yadro fizikasi, statistik mexanika, kosmik nurlar, yuqori energiyalar fizikasi, astrofizika va texnik fizikaga oid. F. yadro fizikasi, neytron fizikasi, kvant statistikasi, metallar fizikasi va b. yaratuvçilaridan biri; yadro energiyasini özlaştiriş amerika dasturi iştirokçisi, Italiya va AQŞda ilmiy maktab yaratgan. Nazariy va eksperimental fizikaning rivojlanişiga katta hissa qöşgan. Pauli prinsipiga böysunuvçi zarralar statistikasini işlab çiqqan (1925, q. FermiDirak statistikasi), Remirilişning miqdoriy teoremasini yaratgan (1934), neytronlar tufayli sun'iy radioaktivlikni va moddada neytronlarning sekinlaşiş hodisasini kaşf etgan (1934). Nobel mukofoti laureati (1938).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФЕРМИ (Fermi) Энрико (1901.29.9, Рим — 1954.28.11, Чикаго) — итальян физиги. Миллий академия аъзоси (1935). Пиза ун-тини тугатган (1922). Гёттинген, Лейден, Рим, Флорентий ун-тларида ишлаган. Рим ун-ти проф. (192638), АҚШга кўчиб ўтган (1938), Колумбия ун-ти проф. (193942), Чикаго ун-ти проф. (1942—45). ЛосАламос лаб. бўлим бошлиги (1944— 45), Чикаго ядро тадқиқотлари интида проф. (1946 й.дан). Илмий ишлари атом ва ядро физикаси, статистик механика, космик нурлар, юқори энергиялар физикаси, астрофизика ва техник физикага оид. Ф. ядро физикаси, нейтрон физикаси, квант статистикаси, металлар физикаси ва б. яратувчиларидан бири; ядро энергиясини ўзлаштириш америка дастури иштирокчиси, Италия ва АҚШда илмий мактаб яратган. Назарий ва экспериментал физиканинг ривожланишига катта ҳисса қўшган. Паули принципига бўйсунувчи зарралар статистикасини ишлаб чиққан (1925, қ. ФермиДирак статистикаси), Ремирилишнинг миқдорий теоремасини яратган (1934), нейтронлар туфайли сунъий радиоактивликни ва моддада нейтронларнинг секинлашиш ҳодисасини кашф этган (1934). Нобель мукофоти лауреати (1938).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.